kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 27-05-2009 voor het laatst bewerkt.

Klinkerbotsing

Van klinkerbotsing is sprake als in een woord klinkers op elkaar volgen die ook tezamen als één klank (of een tweeklank) kunnen worden gelezen. Deze dubbelzinnigheid wordt opgeheven door de aparte klinkers van elkaar te scheiden met een trema (in afleidingen en samengestelde telwoorden) of een koppelteken (in samenstellingen).

Botsende klinkers zijn: a-a, a-e, a-i, a-u, e-e, e-i, e-u, i-e, i-i, i-j, i-ij, ij-i, ij-ij, o-e, o-i, o-o, o-u, u-i, u-u

Voorbeeldwoorden met een trema:
bantoeïstiek - bedoeïen - conciërge - coöperatie - coördinatie - egoïsme - geëerd - geëigend - geëvenaard - geïnd - knieën - koloniën - mozaïek - naïviteit - poëzie - reïncarnatie - reële - reünie - ruïne - tetraëder - tweeëntwintig - vacuüm - weeïg - zeeën

Voorbeeldwoorden met een koppelteken: auto-industrie, auto-onderdelen, bio-industrie, co-existeren, glij-ijzer, koffie-uur, macro-economie, mee-eter, micro-organisme, milieu-inspectie, mini-emmer, morfine-injectie, multi-etnisch, na-apen, neo-expressionisme, re-integratie, toe-eigenen, taalnazi-jager, vlo-epidemie, zo-even ...

Met de nieuwe Nederlandse spelling (2006) zijn er regels verschenen die aangeven welke klinkercombinaties een koppelteken benodigen en welke niet.

Onderstaande tabel verduidelijkt welke klinkercombinaties botsen:


De combinaties in de donkerblauwe vakjes botsen en moeten gescheiden worden door een koppelteken of trema. Bij de donkerbruine vakjes zijn beide varianten mogelijk en hangt het van het woord af of de klinkers al dan niet botsen. Datzelfde geldt ook voor de combinatie ij.

Niet botsende klinkers
Klinkercombinaties die niet botsen, schrijven we in principe aaneen. Maar u hebt altijd de vrijheid om een streepje te schrijven. Als u minionderneming en skiuitrusting moeilijk leesbaar vindt, kunt u dus gerust mini-onderneming en ski-uitrusting schrijven.

Niet botsende klinkers zijn: a-o, e-a, e-o, i-a, i-o, i-u, o-a, u-a, u-e, u-o

Een accent op een letter neemt de klinkerbotsing niet weg. We schrijven dus een streepje in café-eigenaar, zoals in mede-eigenaar. Hetzelfde geldt voor cliché-indruk en routine-indruk, en voor tiercé-uitslagen en race-uitslagen. De combinaties -ea- en -eo- botsen niet. Het streepje is dus niet verplicht in clichéarchivaris en caféovername. Maar het mag er wel staan.

Strikt genomen zijn de i en de j geen botsende klinkers, maar in woorden als mini-jurk worden ze wel als zodanig beschouwd. Hetzelfde geldt voor de combinatie: ij-ij.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Klinkerbotsing.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1470.

Tweets by kunstbus