kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-04-2009 voor het laatst bewerkt.

letterwoord

Een letterwoord (of acroniem (Grieks: ἄκρον, akron, "lid" + ὄνομα, onoma, "naam" = naam uit de uiteinden)) is een woord dat gevormd wordt met de beginletters van afzonderlijke woorden, die we samen als een woord uitspreken. Soms wordt daarbij nog de eis gesteld dat elke letter een apart woord voorstelt, zoals in een initiaalwoord.

Voorbeeld: havo: /haavoo/ hoger algemeen voortgezet onderwijs.

Lang niet alle afkortingen zijn dus acroniemen: afkortingen zoals OC, OR of CAO voldoen niet aan de eerste eis; horeca voldoet niet aan de tweede.

Sommige acroniemen worden met hoofdletters geschreven (NAVO), andere met kleine letters (havo), en weer andere op beide manieren.

Sommige acroniemen kennen, naast hun afkorting, ook een betekenis van de samenstellende delen. Vaak is dit een verwijzing of zelfs een hommage aan het samenstellend deel:
. Enigma (raadsel, mysterie) - European Numbers Information Gathering and Monitoring Association (zie nummerstation), maar toch vooral een verwijzing naar de door Duitsland in WO II gebruikte berichten(de)codeermachine van dezelfde naam.
. Erasmus: European Community Action Scheme for the Mobility of University Students. Het verwijst tegelijk naar de humanist Erasmus, die in de 16e eeuw aan verschillende universiteiten in Europa studeerde, als naar een uitwisselingsprogramma voor universiteitsstudenten in de 20e eeuw.
. Spirit: Sociaal progressief internationaal regionalistisch integraal-democratisch en toekomstgericht. Het verwijst tegelijk naar het Engelse woord voor geest/ziel.
. ODESSA -: Organisation Der Ehemalige SS Angehörigen. Een organisatie die oud SS'ers na de Tweede Wereldoorlog uit een vijandig Europa wegsmokkelde. Het verwijst ook naar de bekende havenstad in Oekraïne.

Geschiedenis
Een zeer oud acroniem is het christelijke ICHTHUS (in de oorspronkelijke Griekse letters ΙΧΘΥΣ), dat staat voor " Ιησους Χριστος Θεου Υιος Σωτηρ" (Iesous CHristos THeou hUios Soter). Dit betekent: Jezus Christus, Zoon van God, is de Redder. Omdat het woord 'Ichthus' in het Grieks vis betekent, wordt hiermee de vis een, vroeger geheim, symbool voor Jezus (denk ook aan de visjes achterop auto's).

Een acroniem dat in de 19e eeuw in Italië een rol speelde bij de vorming van wat nu die staat is, was VERDI: Vittorio Emmanuele Re D'Italia (Victor Emanuel, koning van Italië). Iemand die de graffiti 'viva Verdi' op de muur schreef kon dus zowel van opera houden (Giuseppe Verdi) als een fervent royalist zijn. In de Tweede Wereldoorlog gebruikten Nederlanders onder elkaar, tijdens of na een gesprek, wel het stopwoordje "O zo"! Hier werd dan bedoeld Oranje zal overwinnen!

Een bijzondere ondersoort is die waarbij een van de samenstellende delen zelf ook een acroniem of afkorting is: Ahold is AH Holding, waarbij AH weer staat voor Albert Heijn.

Van al lang bestaande acroniemen weten veel mensen niet meer wat de oorspronkelijke betekenis is: zo is radar samengesteld uit het Engelse Radio Detecting And Ranging, laser uit Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation, BASIC uit Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code.

Op internet en in computerjargon worden vele acroniemen als afkortingen gebruikt. Voorbeelden zijn ASAP (As Soon As Possible) dat in het Nederlands als woord wordt uitgesproken, FAQ (Frequently Asked Questions) en WYSIWYG (What you see is what you get). Ook worden in die kringen soms recursieve acroniemen gebruikt: acroniemen waarvan een van de samenstellende delen weer hetzelfde acroniem is: GNU (GNU is Not Unix) of PNG (spreek uit: ping; PNG's Not GIF).

Zie ook
Backroniem
Acrostichon


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Letterwoord
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 915.

Tweets by kunstbus