kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Luigi Pirandello

Italiaans schrijver van poëzie, theaterstukken en romans, geboren te Agrigento, Sicilië, 28 juni 1867, overleden in Rome, 10 december 1936.

Pirandello is de belangrijkste vertegenwoordiger in Italie van het modernisme.

Na rechten en literatuur gestudeerd te hebben, publiceert hij een aantal dichtbundels. Pirandello debuteerde in 1894 met de bundel 'Amori senza amore'. In 1898 schrijft hij zijn eerste toneelstuk.

Rode draad door Pirandello's werk zijn de relativiteit van realiteit en fictie en het verloren gaan van de persoonlijke identiteit. De ziekte van zijn vrouw, die reeds in 1903 ongeneeslijk krankzinnig werd, heeft waarschijnlijk tot die thematiek bijgedragen.

Naast romans schrijft hij vele toneelteksten. Zijn meest bekende theatertekst is 'Zes personages op zoek naar een auteur' (Sei personaggi in cerca d'autore), een toneelstuk over het maken van een toneelstuk, waarin alle hoofdthema's van Pirandello's werk vervat zijn, in 1921 in Rome voor het eerst opgevoerd.

In 1925 richt hij met een vriend Teatro d'arte in Rome op.

In 1934 ontvangt hij de Nobelprijs voor de Literatuur. "For his bold and ingenious revival of dramatic and scenic art"

Iemand, niemand en honderdduizend
In 1926 verscheen Iemand, niemand en honderdduizend, de roman waaraan Luigi Pirandello (1867-1936) vijftien jaar gewerkt had. Het boek beschrijft de ontbinding van de persoonlijkheid van Vitangelo Moscarda, de hoofdpersoon.
Door de ogenschijnlijk banale opmerking van zijn vrouw dat zijn neus scheef staat, raakt Vitangelo Moscarda, de hoofdpersoon uit Iemand, niemand en honderdduizend in een dramatische identiteitscrisis. Hij ontdekt dat hij niet gewoon één persoon - iemand - is, maar stelt voor zichzelf vast dat hij niemand is. Hij komt uiteindelijk tot het besef dat hij honderdduizend individuen in het bewustzijn van zijn medemensen in zich herbergt, al naargelang het beeld dat zij van hem hebben.
In een in 8 epidodes verdeeld verhaal kunnen we de verwikkelingen volgen van een man die ontdekt dat hij zich nooit ziet zoals de anderen, vooral in de spiegel niet. Hij gaat op zoek naar zichzelf en naar de personen die hij in de ogen van anderen is. Die andere personages wil hij vernietigen, b.v. de domme, rijke, lieve echtgenoot en de woekeraar, en tot een persoon, zichzelf, terugbrengen. Ten slotte wil hij door alles af te stoten niemand zijn, een zwerver die steeds opnieuw geboren wordt en leeft in alles om hem heen. Pirandello's ideeen over de waarheid, die is zoals de ander die ziet, en de wereld, die geen andere werkelijkheid bezit dan welke wij er zelf aan toekennen, worden hier tot in het absurde doorgevoerd met zeer frappante sociale gevolgen. Een fascinerend boek, een 'must' voor Pirandello-liefhebbers. Pocket; kleine druk. (Biblion recensie, Redactie) Luigi Pirandello (1867-1936) met het schrijven van zijn novellen. De dood van de auteur verhinderde echter de oorspronkelijke opzet: voor elke dag van het jaar één verhaal.

De vlieg (1923)
De bundel DE VLIEG van Luigi Pirandello werd voor het eerst gepubliceerd in 1923 en bevat vijftien verhalen die veelal in een naturalistische stijl geschreven zijn. Pirandello laat de werkelijkheid door een vergrootglas zien en toont daarmee ook zijn bittere kijk op het leven. De absurde contrasten in het leven worden op een cynische maar zeker ook humoristische wijze beschreven. Het titelverhaal beschrijft Neli, die op dezelfde dag als zijn neef zou gaan trouwen, maar uiteindelijk door een klein toeval op dezelfde dag komt te sterven. Een even paradoxaal lot ondergaat Marcuccio La Vela, ook wel de onnozele vogel genoemd, wanneer hij een zelfgemaakte muts op krediet geeft aan de grootste schuldenaar van het dorp en deze twee dagen later met de muts begraven ziet worden.

De reis (1928)
De bundel DE REIS werd voor het eerst gepubliceerd in 1928 en bevat vijftien verhalen waarin zeer uiteenlopende personages met de absurde kanten van het leven worden geconfronteerd. Ze komen in de meest vreemde en groteske situaties terecht, zoals de hoofdpersoon uit het titelverhaal, een vrouw van tegen de veertig, die voor het eerst de wereld en de liefde leert kennen tijdens een reis die voor haar de eerste en de laatste zal zijn.
Deze novellen van Pirandello vormen wellicht het essentiële deel van zijn literaire productie.
De opzet van 'Novelle per un anno', waaruit hier een keuze, was een reeks van 365 verhalen, voor iedere dag van het jaar een. Het werden er 200, waarvan er 15 in deze bundel staan. Meermalen is een vrouw de hoofdpersoon in een verhaal, een vrouw in een atavistische macho-maatschappij. Ze heeft een afgeleide, geen eigen identiteit, ze maakt geen eigen huwelijkskeuze, ze is daardoor, en door onwetendheid vaak in haar seksualiteit verkrampt en gefrustreerd. Pirandello geeft blijk van een goed inzicht in de pathologie van zijn personages. De verhalen, verschenen tussen 1897 en 1927 zijn goed opgebouwd en traditioneel van stijl (een echte taalvernieuwer was Pirandello niet). (Biblion recensie, Redactie)

Biografie
Pirandello wordt op 28 juni 1867 geboren in de villa 'Caos' (chaos) in de buurt van Agrigento. Zijn vader bezat een zwavelmijn, en Luigi was voorbestemd die over te nemen. Hij interesseerde zich echter meer voor de literatuur en begon in 1887 te studeren aan de Faculteit der Letteren van de universiteit van Rome. Hij verliet Sicilië dus al op redelijk jonge leeftijd. In 1889 zette hij zijn studie op aanraden van een professor voort in Bonn, waar hij in 1891 afstudeerde en zijn eerste gedichten publiceerde. Hij kreeg er ook een baan, maar keerde door heimwee in 1892 terug naar Rome, waar hij zich mede dankzij Luigi Capuana verder aan de literatuur wijdde. In 1894 trouwde hij met Maria Antonietta Portulano. Het echtpaar, dat twee kinderen kreeg, bleef in Rome wonen. In 1897 werd Pirandello docent literatuurgeschiedenis te Rome, en zou dit tot 1922 blijven.

Een significant jaar in het leven van Pirandello is 1903. Zijn vrouw wordt zenuwziek en zal steeds verder aftakelen, en zijn vader gaat failliet, waardoor Pirandello tot zijn afschuw moet gaan werken als docent om rond te kunnen komen. Hij ziet dit als verloren tijd. Om verder aan geld te komen intensiveerde hij zijn activiteiten als schrijver en medewerker van verschillende kranten en tijdschriften. Zo verschijnt in deze tijd zijn beroemde roman Il fu Mattia Pascal.
Naast romans gaat Pirandello zich meer en meer toeleggen op het schrijven van novellen en theaterstukken. Opvallend is dat hij zijn theaterstukken in veel gevallen baseert op eerder geschreven novellen, zo is hij een 'plagiator van zichzelf'. Rond 1920 begint Pirandello groot succes te hebben met toneelstukken als 'Sei personaggi in cerca d'autore'. In 1922 breekt hij internationaal door en reist hij over de wereld met een eigen toneelgezelschap, dat gefinancierd wordt door de fascistische partij van Benito Mussolini, waar de schrijver in 1924 lid van wordt. De reden voor zijn lidmaatschap is onduidelijk, maar zou te maken kunnen hebben met Mussolini's bewondering voor Pirandello.
Aan het eind van zijn leven houdt Pirandello zich ook met de cinema bezig, een medium waarin hij nieuwe mogelijkheden ziet.
In 1934 ontvangt hij de Nobelprijs voor de Literatuur, om in 1936 te sterven.

Thematiek
Pirandello’s werk wordt gerekend tot de stroming van het modernisme, een stroming die in Italië haar hoogtepunt kende tussen 1915 en 1930, roerige jaren van grote technologische en wetenschappelijke vooruitgang, maar ook van oorlog. In het modernisme staat de worsteling met die veranderende maatschappij centraal, waarbij oude zekerheden verdwijnen.
Een centraal thema, zo niet het hoofdthema, van Pirandello’s werk, is dan ook de identiteitscrisis van zijn personages, die zich bewust zijn van de tijdsgeest en die op zoek zijn naar wíe ze zijn, en die daarbij vaak meerdere persoonlijkheden hebben – uit meerdere ‘ikken’ bestaan. Het leidt vaak tot negatieve resultaten: de personages verliezen zich en raken terecht in een leefsituatie van onoplosbare tegenstellingen die levensgeluk en sereniteit tegenwerken. Zoals Pirandello zelf in een brief beschrijft, bestaat hij uit een ‘grote ik’ die sociaal is, en een gesloten ‘kleine ik’. Beide identiteiten staan op gespannen voet met elkaar, en de eerste ‘ik’ is een masker om zich achter te kunnen verbergen. Eenieder zit gevangen in zijn pogingen een werkelijkheid voor zichzelf en anderen te scheppen. Het van een masker voorzien van de waarheid is een zeer belangrijk thema.
Een belangrijk motief in zijn werk is humor. Humor is een manier om jezelf beter te leren kennen: volgens Pirandello heeft de humor twee kanten. De eerste is de spontane lach, die verschijnt als je met een komische situatie geconfronteerd wordt. De tweede kant is het vervolg: een bewustzijn van het leed achter de lach. Zo beschrijft hij een oudere vrouw die overdreven opgemaakt is, wat een lach opwekt. Maar daarna wordt het personage zich ervan bewust dat die vrouw die make-up misschien wel als masker gebruikt tegen de ouderdom, of om een eventuele jonge minnaar tevreden te stellen.
De spanning tussen ‘vita’ en ‘forma’ is ook een centraal thema in Pirandello’s werk. Zo maakt Pirandello een onderscheid tussen ‘vita’ (het leven – de gebeurtenissen) en ‘forma’, de manier waarop de gebeurtenissen zich manifesteren. Het leven en de vorm komen bijna nooit overeen.
Zijn werk heeft Siciliaanse invloeden: veel van zijn werk speelt zich op het eiland af en de typisch Siciliaanse thematiek van de familiewaarden en het familiedrama speelt een belangrijke rol.

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Luigi_Pirandello


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 28.