kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Magda Szabo

Magda Szabó

Hongaarse schrijfster, geboren 5 oktober 1917 Debrecen (Hongarije) - overleden 19 november 2007.

Magda Szabo studeerde letteren en promoveerde in Latijnse taal- en letterkunde (filologie), na de tweede wereldoorlog vestigde ze zich in Boedapest. Ze debuteerde als dichter maar is bekend als romancier en proza. Ze geldt als de belangrijkste Hongaarse schrijfster van na de Tweede Wereldoorlog. Zij is de auteur van vijftien romans, ettelijke toneelstukken, hoorspelen en ander literair werk. Haar werk maakte in Duitsland en Frankrijk furore.

Magda Szabó schreef romans van protestantse signatuur met vrouwelijke hoofdpersonen. Ze was in Nederland vrijwel onbekend. Dat veranderde in 2002 met de publicatie van haar roman De deur, die haar in de Franse vertaling van 2003 de Prix Femina Etranger 2004 opleverde.

Ze stond in de jaren 1940 en 1950 op gespannen voet met het communistische regime van haar land en mocht een tijdlang geen boeken publiceren. Ook haar man, de schrijver en vertaler Tibor Szobotka, kreeg toen een berufsverbot.

Websites: roman over de gespannen relatie tussen de ondoorgrondelijke huishoudster Emerence en de schrijfster voor wie ze werkt. De band tussen de twee vrouwen wordt almaar hechter, maar gaat gepaard met talloze botsingen en dramatische scènes. Beetje bij beetje komt de lezer zaken van Emerence te weten, die veel invloed op haar leven hadden en die haar ogenschijnlijk bizarre gedrag bepalen. De werkelijkheid van Emerence is zo uitzonderlijk, haar moreel staat zo ver boven dat van de gemiddelde mens, dat het wereldbeeld van de schrijfster op zijn kop moet worden gezet om haar te volgen en te accepteren. De enige die Emerence op een vanzelfsprekende manier aanvoelt, is de hond Viola, die conflicten teweegbrengt maar ook verzoeningen. Maar wat schuilt er achter de deur van Emerence? Alleen haar hond Viola mag voorbij de deur achter de ontvangsthal in haar huis, daar waar zelfs haar goede kennissen niet worden toegelaten.
'De deur' gaat over de rol die een excentrieke huishoudster speelt in het leven van de ik-figuur⁄schrijfster. De huishoudster torst diverse (vermeende) geheimen met zich mee, houdt velen op veilige afstand, maar sluit uiteindelijk vriendschap met de ik-figuur. De afwikkeling van deze intrige doet denken aan de boeken van de onlangs 'herontdekte', eveneens Hongaarse auteur Sándor Márai. De roman, die begint met de dood van de huishoudster, is als een complete flash-back geschreven, met hier en daar terugblikken naar nog vroegere perioden en gebeurtenissen. Het verhaal wordt gepresenteerd als waar gebeurd en ademt de sfeer van het vooroorlogse Boedapest, maar toch blijkt het 'heden' van het boek in het auto- en tv-tijdperk te liggen. Het boek leest over het algemeen prettig en boeit door de intrige. Door de combinatie van ouderwetse intrige, filosofische bespiegelingen, melancholieke sfeer en het beeld van een onbekende Midden-Europese cultuur boeiend voor een ruim publiek.

In 2004 verscheen De Katalinstraat in Nederlandse vertaling.
De Katalinstraat vertelt het tragische verhaal van drie gezinnen in de Katalinstraat.
De roman wordt afwisselend door diverse personages verteld. Zelfs het dode joodse meisje Henriett, dat in 1944 vermoord werd, gaat terug naar de plekken en personen van haar jeugd en creëert haar eigen hiernamaals uit de herinneringen aan haar bruut beëindigde leven. Op deze manier wordt de grens tussen de doden en de levenden opgeheven, zodat de lezer beseft dat de doden meer leven dan de levenden die 'doodgegaan' zijn toen Henriett stierf. Tevergeefs proberen ze hun leven voort te zetten.
De Katalinstraat is een fascinerende roman over een verloren jeugd. De roman beschrijft op een aangrijpende manier de onmogelijkheid om de tijd vast te houden.

De Elfenprins
Leander is geen doorsnee elfenjongetje. Hij wil altijd wat anders dan de andere elfen. Hij doet niet mee aan de robijndans, houdt niet van reizen in een zeepbel en oefent nooit de basisbezweringen die de elfenkinderen op school leren. Hij is niet echt stout, maar gewoon heel nieuwsgierig. Hij waagt zomaar een duik in het Bodemloze Meer of hij leent de koninklijke vleugels van zijn moeder om een kijkje te nemen op de Eindetop, de hemelshoge glazen bergtop aan de landsgrens. En hij is o zo benieuwd naar de mensen, die buiten de poorten van Elfenland wonen.
Koningin Iris laat onderzoeken waarom Leander zo anders is. De uitkomst: Leander heeft een mensenhart. Maar in Elfenland mogen volgens de wet alleen elfen wonen. De gemene tovenaar Aterpater, die met Iris wil trouwen, chanteert haar met deze kennis. Maar Leander heeft niet voor niets een mensenhart: een hart waarmee je soms meer van de wereld begrijpt dan met je verstand. Om zijn moeder te bevrijden uit de macht van Aterpater dompelt Leander zich onder in het roze meer van de Eindetop om voor altijd mens te worden. Zal Koningin Iris haar zoon echt kwijtraken?
De elfenprins is een klassieke sprookjesroman voor kinderen in de leeftijd van 10 tot 12 jaar.

Het ogenblik (A Pillanat)(Creüsais)
Parodie op het klassieke heldenepos Aeneis van Vergilius, waarin het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van de vrouw van Aeneas, Creüsa.
'Het ogenblik' is naast 'De deur' het grote meesterwerk van Magda Szabó. Het verhaal is niet minder dan de Aeneis van Vergilius, maar dan op zijn kop gezet. Szabó vertelt het eeuwenoude epos niet alleen via de ogen van Creusa, de vrouw van Aeneas, maar brengt ook een aantal figuren tot leven die bij Vergilius nauwelijks zichtbaar zijn. Personages die we uit haar andere (autobiografische) romans kennen, duiken ook in deze roman weer even op.
Met het nodige lef bemoeit Szabó zich zelfs met de mythologie. Zo creëert ze een nieuwe godin, Zdiviës, de tweelingzus van Venus. De kracht van deze nieuwe godin zet het verhaal in beweging.
Het ogenblik is een ongewoon epos, zowel aangrijpend in zijn tragiek als in zijn humor. De schrijfster vertelt haar 'eigen' Aeneis in een stijl die balanceert tussen nuchter proza en antieke poëzie. De lezer wordt er bijna fysiek door geraakt.
Magda Szabó noemde deze roman 'haar eigen necrologie en haar laatste gedicht'.
Websites: www.knack.be

Websites: boeken.vpro.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 868.