kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Mina Kruseman

Nederlandse prozaschrijfster, zangeres en feministe, geboren 25 september 1839 te Velp, gem. Rheden - overleden 2 augustus 1922 te Boulogne-sur-Seine (Frankrijk)

Mina Kruseman was in de jaren zeventig van de negentiende eeuw de meest bewonderde en tegelijkertijd de meest verguisde feministe van haar tijd. Ze trok sterk de aandacht met haar voordrachten die een verbetering van de positie van de vrouw tot doel hadden. Ze schreef boeken, stond op het toneel en voerde polemieken in dagbladen en tijdschriften. Zij trad op met een onafhankelijke geest tegen de afhankelijkheid van kunstenaars van een uitgever of een impressario; zij trok te velde tegen het ontbreken van een auteurswet; zij bestreed de oneerlijke kritiek in de kranten. Tijdens de Eerste Wereldoorlog schreef zij een propagandabrochure voor de vredesbeweging, in Frankrijk richtte zij het blad La Voix des Femmes op. Over haar schreef Mw. v. Ammers-Küller Een pionierster.

Artiestennamen: Stella Oristorio di Frama, Karcilla Rena.

Biografie
Wilhelmina Jacoba Pauline Rudolphine (Mina) Kruseman, tweede dochter van Hendrik Georg Kruseman, generaal-majoor inf. O.I.L., en Jenny Dorothee Hermine Cornelie Cantzlaar, groeide samen met haar drie zusters op in Nederlands-Indië.

In 1854, na de pensionering van haar vader, keerde het gezin terug naar Nederland en vestigde zich in Ginneken (bij Breda).

In de zomer van 1865 was zij korte tijd verloofd. De verbreking van deze verloving om familieredenen betekende voor haar een pijnlijke ervaring en kan haar latere uitlatingen tegen het huwelijk verklaren. Ze verwerkte deze gebeurtenis ook in een hoofdstuk van haar roman Een huwelijk in Indië ('s-Gravenhage, 1873).

Na de dood van haar moeder in 1859 verhuisde zij met haar vader en zusters naar Brussel. In die periode nam Kruseman zang- en pianolessen aan het Brussels conservatorium en zong ze op muziekavonden en concerten.

Nadat haar pogingen een engagement te verwerven in Amsterdam, Rotterdam, 's-Gravenhage, Utrecht en Arnhem waren mislukt, ging zij in 1870 naar Parijs om haar zangopleiding voort te zetten. Het uitbreken van de Frans-Duitse oorlog noodzaakte haar echter in augustus van dat jaar naar Brussel terug te keren en bracht haar tot haar eerste pacifistisch-getinte uitlatingen.

In 1871-'72 maakte zij onder de naam Stella Oristorio di Frama een reis als zangeres door N. Amerika. Door tegenwerking van managers en critici lukte het haar echter ook daar niet.

Een huwelijk in Indië
Binnen een jaar was zij terug in Europa, met het manuscript van een roman in haar bagage. Een huwelijk in Indië verscheen in 1873 in Den Haag, een in opgewonden taal geschreven, onevenwichtig gecomponeerd boek met een opmerkelijke boodschap: een pleidooi tegen de onzedelijkheid van het huwelijk uit conventie. Indisch generaal wekte zij daarbij veel opzien.

Om te laten zien hoe tegenstrijdig en bevooroordeeld hun critici waren, bundelde Krüseman de kritieken op hun lezingen in De moderne Judith (Dordrecht 1873), genoemd naar een spotprent in het blad Uilenspiegel.

Door haar toedoen kwam het in 1875 in Utrecht tot een opvoering van Multatuli's Vorstenschool, waarin zij zelf de hoofdrol speelde. Zij kreeg bij de vervulling van haar Louise-rol weldra moeite met Multatuli; zij en Elize Baart, haar leerlinge, werden 3 Mei 1875 op zij gezet.

In 1874 schreef zij opnieuw, als Stella Oristorio di Frama, een satire Meester Kritiek, opgedragen ‘aan haren vyand Ds. H. de Veer, redacteur v.h. N.v.d.D.’, 1874.

In het najaar van 1875 maakte Krüseman nog een laatste tournee met haar dramatische schets in 4 bedrijvenEen blik in de kunstenaarswereld, met een voorspel, gespeeld door de schrijfster en haar twee leerlingen.

In 1877 volgde een verzameling van haar Brieven in 3 delen, onder de titel Mijn Leven, met portret, opgedragen aan haar ‘trouwen vriend Publiek’; geen aanval, ook geen bluf, zelfs geen reclame; het is een verdediging. Hierin opgenomen Een Blik in de Kunstenaarswereld.

In augustus 1877, op/over het hoogtepunt van haar roem, vertrekt ze plotseling naar Nederlands-Indië waar zij sociaal actief was en o.a. toneellessen gaf.

Sinds 1881 onderhield zij een vrij huwelijk met de veel jongere F.J. Hoffman, zoon van een hoteleigenaar in Soerabaja, fotograaf en muziekleraar, met wie zij in Italië twee dochters kreeg, die beiden heel jong overleden.

Mina Kruseman blijft tot 1883 in Nederlands-Indië. De rest van haar leven zal ze met haar gezin voornamelijk in Frankrijk doorbrengen. Omstreeks 1887 vestigde het paar zich in Boulogne sur Seine (Parijs).

In het midden in de Wereldoorlog in 1916 gaf zij nog een brochure uit tegen alle oorlog: Appel à toutes les femmes du monde entier, pure propaganda voor de vrede midden in oorlogstijd: 'Wij, de vrouwen van de hele wereld, wij willen geen oorlog meer en wij zullen alles doen wat wij kunnen om hem in de toekomst te verhinderen'.

Werken:
. De moderne Judith. Allerhandebundeltje (1873)
. Een huwelijk in Indië (1873)
. Mijn leven (1877)
. Cendrillon en De moord, aan Cendrillon gepleegd, gewroken (1880)
. Hélène Richard of in weelde geboren (1880)
. Parias (1900)

Websites: Rob Nieuwenhuys, ‘3. Mina Krüseman’ In: Oost-Indische spiegel. (1978) www.dbnl.org, www.damescompartiment.nl/mina/, www.inghist.nl, www.dbnl.org, www.iisg.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1019.