kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 25-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Motto

Motto (het; motto’s; mottootje)

1 korte tekst, boven een stuk geplaatst, die in het kort de bedoeling ervan aanduidt
2 devies

Onder een motto ("beweegreden", afgeleid van het werkwoord movere, bewegen) wordt een korte tekst verstaan, die de bedoeling van iets weergeeft.
. Onder het motto van "we maken plezier", begon het feest.
. In de oorlog gold het motto: horen, zien en zwijgen.

Literair
Literair werk wordt soms voorafgegaan door een motto in de vorm van een (min of meer raadselachtig) citaat. De schrijver geeft hiermee een hint voor de interpretatie van zijn boek. Zo laat Harry Mulisch de roman De aanslag voorafgaan door een regel van Plinius: "Overal was het al dag, maar hier was het nacht, neen, meer dan nacht."

Zie ook intertekstualiteit.

Een motto van een persoon wordt lijfspreuk of credo (mis) genoemd, bijvoorbeeld: "Mijn lijfspreuk is: niet zeuren, gewoon doen."

Wapenspreuk
Strikt genomen zijn leuzen en wapenspreuken in de heraldiek verschillende zaken maar de termen worden vaak door elkaar gebruikt. Een leus staat boven het wapen of op de rand van de wapentent; de wapenspreuk of het motto staat op een bandelier of lint onder het wapen. Onder sommige wapenschilden is een strook aangebracht waarop een motto, devies of wapenspreuk staat geschreven. Zo staat onder het Nederlandse wapen de tekst: Je maintiendrai.

Wapenspreuk, Vertaling, Plaats
Je maintiendrai, Ik zal handhaven, Nederland
Concordia parvae res crescunt, Eendracht maakt het kleine groot, Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Liberté, Egalité, Fraternité, Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap, Frankrijk
E pluribus unum, Uit velen één, Verenigde Staten
In varietate concordia, Eenheid in verscheidenheid, Europese Unie
Vis unita fortior, Vereende kracht is sterker, provincie Groningen
Luctor et emergo, Ik worstel en kom boven, Zeeland
Vigilate Deo Confidentes, Waakt, vertrouwende op God, Zuid-Holland
Alcmaria Victrix, Alkmaar overwint, Alkmaar
Vis Temperata Fortior, Beheerste kracht is sterker, Baarn (van 1867 tot 1969)
Libertatis primitiæ, Eerstelingen der vrijheid, Den Briel
SPQB (Senatus PopulusQue Brugensis), Senaat en volk van Brugge, Brugge
Multis Periculis Supersum, Ondanks vele gevaren besta ik, Coevorden
Ex Undis, Uit de golven (ontstaan), Eemsmond (voorheen Hefshuizen en Uithuizermeeden)
Fides et amor, Hou en (ge)trouw, Gent
Haec libertatis ergo, Dit omwille van de vrijheid, Leiden
Aequitas Judicia tua Domine, Heer, Uw oordeel is gerechtigheid, Roermond
Honi Soit Qui Mal Y Pense, Wee hij, die er slecht over denkt, (Die arg denkt, vaar arg in 't hart), Orde van de kousenband
In trouwen vast, Mechelen
Eendracht maakt macht, België
Heldhaftig - Vastberaden - Barmhartig, Amsterdam
Sterker door strijd, Rotterdam

Lijfspreuken
Adversis major, par secundis, Edward Bulwer-Lytton
Als ich can, Jan van Eyck
Alterius non sit, qui potest esse sui, Paracelsus
Ama nesciri, Thomas a Kempis
Aut bene, aut non, Petrus Camper
Aut Caesar, aut nihil, Cesare Borgia
Bene vixit qui bene latuit, Wessel Gansfort
Constantia et labore, Christoffel Plantijn
Dieu et mon droit, Richard I
Door meten tot weten, Heike Kamerlingh Onnes
Dum spiro, spero, Franciscus Gomarus
Ende dispereert niet, Jan Pieterszoon Coen
Famam extendere factis, Carolus Linnaeus
Fato prudentia minor Lamoraal, graaf van Egmond
Fiat justitia & pereat mundus, Ferdinand I
Invia virtuti nulla est via Hendrik IV
Je maintiendrai Châlon, René van Châlon
Je maintiendrai Nassau, Willem I
Justus fide vivit, Joost van den Vondel
Men hoeft niet op succes te rekenen om tòch te trachten!, Willem van Oranje
Mens cujusque id est quisque, Samuel Pepys
Natura potentior arte, Titiaan
Nec spe, nec metu, Filips II
Nec temere, nec timide, Gustaaf II Adolf van Zweden
Oderint dum metuant, Caligula
Omnibus idem, P.C. Hooft
Palma sub pondere crescit, Emma der Nederlanden
Patere et abstine, Paus Adrianus VI
Plus ultra, Karel V
Pro rege, lege, grege, Willem I
Saevis tranquillus in undis, Willem I en Wilhelmina
Scio cui credidi, Blaise Pascal
Semper eadem, Elizabeth I
Simplex sigillum veri, Herman Boerhaave
Sursum corda, Thomas Morus
Tandem bona causa triumphat, Frederik August I
Tandem fit surculus arbor, Maurits van Oranje
Viribus unitis, Frans Jozef I
Vitam impendere vero, Jean-Jacques Rousseau

Het motto kan ook een rebus zijn zoals bij Jacques Cœur waarin twee harten zijn opgenomen. Het staat ook onder zijn wapenschild.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Motto.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1255.