kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Norman Mailer

Geboren 31 januari 1923, overleden 10 november 2007

Amerikaanse schrijver. In zijn werken bekritiseert hij de Amerikaanse manier van leven. Zijn schrijfstijl is een mengeling van journalistiek, fictie en autobiografie.

Mailer is in 1923 in Long Branch, New Jersey geboren, als zoon van arme joodse ouders. Hij groeide op in Brooklyn, studeerde aan Harvard University en mocht na het behalen van zijn graad als ingenieur in luchtvaarttechniek de infanterie van het leger gaan versterken.

De laatste twee jaren van de oorlog vocht Norman Mailer mee tegen de Japanners in de Pacific. Daar nam hij zich voor dat hij dé kroniekschrijver van deze oorlog zou worden. In 1948 maakte hij die pretentie waar met de roman The Naked and the Dead. Het succes ervan was zo overweldigend dat de 25-jarige auteur, zoals hij later schreef, er geheel door ontregeld werd. 'Het was of ik plotseling in een ander land terecht was gekomen.'

Helden zonder glorie (zoals de Nederlandse titel luidt) is het verhaal van de verovering door de Amerikanen van Anopei, een eiland in de Stille Oceaan. Het onderliggend thema is de strijd om de macht in de rangen van de Amerikanen zelf, en dat zowel op het hoogste niveau (generaal Cummings) als op het niveau waar men de bevelen van hogerhand maar heeft uit te voeren (het peloton van sergeant Croft). Op het einde lijken zowel Cummings als Croft hun macht kwijt te raken (Croft verliest de controle over zijn mannen als hij bij het innemen van een berg in een nest horzels trapt), maar als de rook is opgetrokken, blijkt dat hun positie niet wezenlijk is aangetast.

Helden zonder glorie is en blijft een meesterwerk, een boek ook dat Mailer naderhand niet meer heeft geëvenaard. Omdat hij het later zelf te algemeen, te onpersoonlijk vond, schaafde hij in zijn twee volgende romans geduldig aan zijn stijl. Dat werd allerminst een succes. De beide boeken werden door de kritiek bijzonder lauw ontvangen, ondanks het feit dat ze thematisch aansluiten bij zijn debuut. Macht is immers in Barbary Shore (1951, in vertaling Helden zonder toekomst) en The Deer Park (1955, achtereenvolgens vertaald als De hertenkamp, Rebellie in Hollywood en - als Playboy-roman - De halfgoden) eveneens het centrale thema.

In Advertisements For Myself (1959) schreef hij over zijn ervaringen in de turbulente jaren na de oorlog: zijn huwelijken en scheidingen, zijn steun aan linkse politici en zijn experimenten met drugs.

In de jaren zestig en zeventig publiceerde hij nog wel enkele romans, zoals An American Dream (1965) en Why Are We In Vietnam? (1967), maar meer succes had hij met zijn reportages in de stijl van de New Journalism.

Norman Mailer brengt een nieuw begrip in omloop: uit zijn definitie van de “hipster” ontstaat in korte tijd het begrip ‘hippie'. In his notorious essay 'The White Negro: Superficial Reflections on the Hipster' (1956) was originally published in Dissent and reprinted in ADVERTISEMENTS FOR MYSELF (1959). Mailer examined violence, hysteria, crimes and confusion in American society through the fashionable existentialist framework, which owes much to Jean Genet. Mailer defined the hipster as a philosophical psychopath, and urban adventurer, who has adopted elements from black culture and could be called "a White Negro". To become a hipster is a conscious choice for members of the intellectual élite. However, the black man knows the art of the primitive "in the cells of his existence", and is forced to accept the moral wilderness of civilized life, condemned by "the Square". "But the Negro, not being privileged to gratify his self-esteem with the heady satisfaction of categorical condemnation, chose to move instead in that other direction where all situations are equally valid, and in the worst of perversion, promiscuity, pimpery, drug addiction, rape, razor-slash, bottle-break, what-have-you, the Negro discovered and elaborated a morality of the bottom, an ethical differentiation between the good and the bad in every human activity from the go-getter pimp (as opposed to the lazy one) to the relatively dependable pusher or prostitute."

The Armies of the Night (1968) is het ooggetuigeverslag van een massa-optocht naar het Pentagon en Miami and the Siege of Chicago (1969) een relaas van de in 1968 gehouden conventies van democraten en republikeinen. Of Fire on the Moon (1970) biedt een eigen kijk op de maanlanding en The Prisoner of Sex (1971) is een polemiek rond het thema van de seksuele vrijheid.

1971 - Provocerende, scherpe en vaak humoristische publieke discussie over feminisme en de vrouwenbeweging, voorgezeten door Norman Mailer. In het panel zaten Germaine Greer, Jill Johnston, Jacqueline Ceballos en Diana Trilling. De discussie vond plaats in het stadhuis van New York en wordt door de Amerikaanse vrouwenbeweging als een keerpunt gezien.

Marilyn (1973) vertelt het levensverhaal van Marilyn Monroe en in The Executioner's Song (Het lied van de beul) (1979) beschrijft hij de laatste negen maanden uit het leven van de moordenaar Gary Gilmore.

Elf jaar heeft hij gewerkt aan Ancient evenings (1983, in vertaling Avonden in de oudheid), zijn roman over het antieke Egypte. Thema is de strijd om de macht - via magie, brute kracht en seks - tijdens de 19de en 20ste dynastie. Ooit heeft Norman Mailer beweerd dat hij niet ouder zou worden dan zeventig. Inmiddels is hij de vijfenzeventig gepasseerd. Wanneer de tijd komt om toch het tijdelijke met het eeuwige te verwisselen, zal dat voor hem echter geen ramp zijn. Wie zijn roman Ancient Evenings heeft gelezen, weet dat hij reïncarnatie als een reële optie ziet. In een periode van tweeduizend jaar laat hij een man vier keer leven.

Een jaar later volgde een nieuwe roman, Tough Guys Don't Dance (Echte kerels dansen niet), een thriller geschreven in de traditie van Hammett en Chandler, maar met een hoofdpersoon die volgens Mailer 'veel gevoeliger, veel meer door geesten bezocht is'.

Vanwege talloze incidenten kreeg Mailer door de jaren heen vaak meer aandacht als 'man of action' dan als schrijver. Een voorbeeld daarvan is zijn jarenlange vete met een andere grote Amerikaanse auteur, Gore Vidal, die pas in 1985 werd bijgelegd.

Toen een criticus in New York werd gevraagd of hij Harlot's Ghost (1992) al had gelezen, antwoordde hij: 'Gelezen? Ik kan het boek niet eens optillen.' De 1.191 pagina's die de roman (het eerste deel van Mailers geschiedenis van de CIA) rijk is, lagen ook de criticus van Times Literary Supplement zwaar op de maag: 'A novel screaming in pain for an editor,' schreef deze John Sutherland. Wie het einde haalt van de roman, is in het jaar 1963 beland. Er blijft dus nog veel te vertellen over. 'To be continued,' staat dan ook achterin het boek. 'A terrifying promise' huiverde John Sutherland.

Tot de monumentale werken van Mailer hoort zeker ook Oswald's Tale : an American Mystery (1995), zijn bijna 800 pagina's tellende roman over het leven, in Rusland en in Amerika, van Lee-Harvey-Oswald, de man die in zijn visie in zijn eentje de moord op Kennedy beraamde en uitvoerde. Hans Keller noemde het in Vrij Nederland 'een wonder van compositie, een prachtig boek', waarin Mailer een spoor volgt dat nog merkwaardig ongerept was.

In 1997 verscheen The_Gospel_According_to_the_Son, in maart 1999 als Het Evangelie volgens de Zoon bij De Arbeiderspers in vertaling uitgekomen. Hierin volgt Mailer getrouw het Nieuwe Testament, al zegt Jezus in zijn roman dat hij weinig waarde hecht aan de 'overdreven' verhalen van de evangelisten. 'De waarheid die hier nog met ons is, ligt elders diep begraven. Wat ik te vertellen heb is geen simpel verhaal en het is ook niet zonder verrassingen, maar het is de waarheid, voorzover ik het me herinner tenminste.'

Omdat Jezus niet, zoals de vier evangelisten, zijn kudde moet zien te vergroten, hoeft hij zich niet vriendelijker voor te doen dan hij is. En ook niet zelfverzekerder. Hij verhult niet dat hij een twijfelaar is, die zich niet zelden verbaast over wat hem allemaal overkomt. Hij is de eerste om het gehalte te relativeren van zijn wonderen. En tot het laatst worstelt hij met zijn uitverkiezing. In zijn levendige herschepping van de tijd en de wereld van Jezus, vol sociale onrust en een kansloze klasse van armen, legt Mailer een overtuigende parallel met onze eigen tijd.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1106.