kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 20-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Oscar Wilde



Iers-Engels schrijver, geboren 16 oktober 1854, overleden 30 november 1900.

Oscar Wilde stamt uit een welgestelde burgerfamilie in Dublin. Hij bezocht eerst de universiteiten van Dublin en Oxford en trok in 1879 naar Londen. Daar kwam hij door zijn levensstijl die het genot in al zijn vormen huldigde, al vlug in de belangstelling. Door zijn homoseksuele neigingen ging hij in tegen de heersende preutse victoriaanse zedencodes vol taboes, hetgeen hem in 1895 een aanklacht bezorgde. Door zijn veroordeling werd wilde financieel geruïneerd en sociaal uitgesloten. Nadat hij zijn tweejarige straf had uitgezeten, verliet hij Engeland en trok naar Parijs, waar hij in 1900 stierf, amper 46 jaar oud.

Wilde's literair werk omvat romans, verhalen, sprookjes, drama en lyriek. Het staat onder invloed van het in zijn tijd opkomend estheticisme. Daarin wordt geen waarde gehecht aan een grote waarheidsgetrouwheid, maar men gaat ervan uit dat de kunst omwille van de kunst bestaat.

In 1888 verscheen zijn eerste verzameling sprookjes in The Happy Prince and Other Tales 1888, een luxueus verzorgd boek met illustraties van Walter Crane.

Wilde is vooral beroemd geworden door zijn roman The picture of Dorian Gray (1890), waarin de narcistische schoonheidscultus van de bovenwereldse estheet op een ironische manier wordt voorgesteld.
Critici hebben wel beweerd dat er parallellen waren tussen de hoofdpersoon van het boek en zijn schrijver. Het is een beklemmend boek, waarin de hoofdpersoon ondanks zijn verdorvenheid en slechte levensstijl jong, mooi, en gezond blijft, terwijl zijn in de kast bewaarde geschilderde portret steeds verder verloedert en veroudert - tot de griezelige ontknoping.
De enige roman en het beste prozawerk van de Ierse schrijver. Een klassieke roman, die in een geestige, indringende stijl, soms wat moralistisch, duidelijk maakt wat er gebeurt als je het ouder worden negeert en je niets aantrekt van de mensen om je heen.

The Picture of Dorian Gray (Het portret van Dorian Gray)
The Picture of Dorian Gray werd voor het eerst uitgebracht in Engeland in 1890.
Het boek verscheen in 1893 in een Nederlandse vertaling van Elisabeth Baud, de vrouw van Louis Couperus. Louis Couperus had het boek rechtstreeks van Oscar Wilde ontvangen, en zijn vrouw was er erg van onder de indruk.
Het boek is sinds het was uitgebracht herhaaldelijk verfilmd voor het witte doek en televisie.

In deze variatie op het Faust-thema verkoopt de knappe, egocentrische Dorian Gray zijn ziel om eeuwig jong te blijven. Dorian Gray is een knappe, naïeve jongeman die in Engeland woont. Een vriend van hem, Basil Hallward, is schilder en maakt een perfect portret van hem. Het is zo perfect dat hij het niet wil tentoonstellen (het zou teveel van hemzelf weggeven), en hij geeft het aan Dorian.
Als hij het resultaat ziet, roept de verwende estheet uit dat hij zou willen dat het schilderij oud werd en hij niet. Waarom behoudt dit schilderij wat ik moet verliezen? O, was het maar andersom! Als het schilderij zou kunnen veranderen, en ik blijven zoals ik ben!
Wonderlijk genoeg gebeurt dat ook.

De rijke en mooie Dorian geeft zich over aan elke uitspatting die zijn losbandige geest kan bedenken. Uiterlijk blijft Dorian een toonbeeld van serene schoonheid. Maar op het portret, veilig weggestopt op zolder, verschijnen op mysterieuze wijze tekenen van aftakeling: de jonge god verandert langzaam in een duivel. Dat vindt hij zo bedreigend dat hij de schilder vermoordt en het portret vernielt, waarop hij zelf dood neervalt als oude man, terwijl het schilderij zijn jeugdig uiterlijk aanneemt.

Dorian wordt verliefd op een actrice, Sibyl Vane, en gaat naar een aantal van haar toneeluitvoeringen. Hij wijst haar af, nadat ze door haar drukkende liefde voor Dorian een avond slecht geacteerd heeft, en zij pleegt vervolgens zelfmoord. Hierna ziet Dorian dat zijn portret een vals trekje om de mond heeft gekregen, en hij sluit het portret op in een kamer die niet wordt gebruikt. Gedurende de 18 jaar daarna wordt Dorian steeds kwaadaardiger, maar zijn uiterlijk blijft hetzelfde. Het schilderij wordt echter, in Dorians plaats, steeds lelijker. Uiteindelijk vermoordt hij Basil in de kamer waar hij ook het schilderij bewaart nadat hij Basil deels verantwoordelijk houdt voor zijn "eeuwige jeugd". Na nog wat omzwervingen realiseert hij zich dat hij een nieuw leven moet beginnen, en hij gaat met een mes het schilderij te lijf. Zijn huishoudster hoort een luid kabaal, en gaat kijken wat er gebeurd is. Zij vindt het schilderij zoals het was geschilderd al die jaren terug, en Dorian ligt neergestoken op de vloer: een oude, lelijke man.

Verdere werken: Salomé (drama, 1893); The happy prince (sprookje, 1888), De profundis (autobiografie, 1905); Ballad of Reading Gaol (1903).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 13.