kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Patrick Suskind

Patrick Süskind

Duits schrijver en scriptwriter.

Süskind is geboren op 26 Maart 1949 in Beieren, in een plaatsje ten zuiden van München. Zijn vader was een bekende journalist. Hij heeft zijn dienstplicht geweigerd en in 1968 studeert hij af in geschiedenis.

Met het solostuk 'Der Kontrabass' (1984), dat tot de meest gespeelde stukken uit de hedendaagse literatuur behoort, debuteerde Süskind als theaterauteur.
Zijn eerste werk was het toneelstuk Der Kontrabass, dat in Duitsland veel succes had. Het is in 1981 in druk verschenen en vijf jaar later als De contrabas in het Nederlands vertaald. Het is de monoloog van een contrabassist, die aanvankelijk spelenderwijs uitweidt over zijn instrument en over muziek, maar gaandeweg tot steeds persoonlijker beschouwingen komt. Dan blijkt hoezeer hij geïsoleerd is, wat nog versterkt wordt door een niet beantwoorde verliefdheid op een jonge zangeres.

Süskinds in 1985 verschenen misdaadroman 'Das Parfüm' (het parfum),
is tot op heden, het grootste oplagesucces sinds de 'Blechtrommel' van Gunter grass.

Centraal in 'Das Parfüm' staat de wees Jean-Baptiste Grenouille, die in de zomer van 1738 op de Parijse vismarkt geboren wordt. Zijn ongehuwde moeder wil hem, net als de vier baby's die hem zijn voorgegaan, tussen het visafval laten verdwijnen. Zijn gekrijs redt hem echter het leven en wordt haar noodlottig. Een paar weken later wordt zij onthoofd.

Tot op kilometers afstand kan hij geuren niet alleen onderscheiden maar ook nog tot in de geringste finesses ontleden. Zelf heeft hij echter geen lichaamsgeur, wat zijn omgeving met huiver vervult. Andere kinderen in het huis van madame Gaillard, waar hij op kosten van een klooster is opgevangen, proberen hem zelfs te laten stikken. Als hij acht is, wordt hij verkocht aan een leerlooier, die hem onder beestachtige omstandigheden laat werken.

Op een avond snuift hij een geur op, zo zuiver en fijn, dat hij ervan overtuigd is dat zijn leven geen zin meer heeft als hij die niet in zijn bezit krijgt. Tot zijn verrassing blijkt de geur toe te behoren aan een mens, aan een meisje van een jaar of dertien. Hij wurgt haar en besnuffelt haar daarna van haar hoofd tot haar tenen, 'de laatste resten van haar geur aan haar kin, in haar navel en in de plooien van haar gebogen arm' verzamelend.

Het maakt hem duidelijk wat zijn bestemming is in het leven: hij zal een schepper van geuren worden, niets minder dan de grootste parfumeur aller tijden. Het lukt hem hulpje te worden bij een parfumeur, wiens zieltogende zaak hij in korte tijd tot grote bloei brengt. Om nieuwe technieken te leren, zodat hij nog exquiser geuren kan maken, vertrekt hij naar het zuiden, naar de stad Grasse. Op weg daarheen raakt hij echter zo bevangen van de walm van mensen dat hij zich terugtrekt in een grot. Zeven jaar zal hij er blijven. Pas na een angstige droom besluit hij zijn tocht te vervolgen. Aangekomen in Grasse vindt hij voor een karig loon werk in een parfumerie.

Net als in Parijs wordt hij op een dag zo geprikkeld door de geur van een jong meisje dat hij die zich toe wil eigenen. Maar anders dan toen weet hij nu hoe hij die geur kan behouden om er een essence van te maken, die iedereen uitzinnig van hem zal doen houden. Voor hij het meisje haar geur (en leven) zal ontnemen, moet hij eerst vierentwintig andere meisjes datzelfde lot doen ondergaan. In het zinderende slot van de roman wordt verteld hoe deze afzichtelijke gnoom erin slaagt een grote mensenmenigte, die hem op uiterst wrede wijze wil terechtstellen, aan zijn voeten te krijgen.

Grenouille leeft aanvankelijk een dierlijk bestaan: zijn lage driften volgend, doodt hij talrijke vrouwen en laaft zich aan hun lichaamsgeuren. Heel geleidelijk ontwikkelt hij een eigen esthetiek die zin geeft aan zijn leven. Als hij de samenstelling van zijn eigen lichaamsgeur ontdekt, begint Grenouilles menswording. Doch ofschoon het parfum dat hij creëert ook in de meest extreme situaties hetzelfde blijft - het verhindert zijn overgave omdat het de haat van de mensen jegens de vrouwenmoordenaar onverhoeds in een tranceachtige aanbidding verandert - is Grenouilles triomf tegelijkertijd met de ramp verbonden: de magiër van de geur kan niet van zijn succes genieten omdat hij niet tot liefde in staat is.

Het parfum is een fascinerende roman, als historisch tijdsbeeld, als politieke allegorie, als meesterwerk van de fantasie en als het verhaal van een extreem geïsoleerd en volkomen onaangedaan mens.

Eenzaam is ook de hoofdpersoon van de novelle 'De duif' (Die Taube 1987).
In een recensie werd de novelle gekenschetst als een parabel van de levensangst.
een bewaker bij een Parijse bank, wiens leven geheel uit het lood raakt als hij op een morgen een duif op de drempel van zijn appartement vindt. Hij laat zich uit zijn huis verdrijven en gaat in zijn wanhoop zelfs verlangen naar het contact met mensen, dat hij altijd zo fanatiek heeft ontlopen. Als hij 's avonds weer thuiskomt, is de duif verdwenen.

In een appartement in een wijk bij de universiteit in München leidde Patrick Süskind een teruggetrokken leven, maar na het verschijnen van 'Die Taube' koos hij nog nadrukkelijker voor de afzondering en ging op het platteland van de Languedoc wonen.

Süskind ontving in 1989 de Gutenberg-prijs.

Het meest autobiografische werk van Süskind is Het verhaal van mijnheer Sommer (Die Geschichte von Herrn Sommer, 1991), met een aantal episodes uit zijn jeugd.
De centrale figuur daarin is echter mijnheer Sommer, een zonderlinge man die te voet grote afstanden aflegt en steeds weer opduikt. In de laatste scène loopt hij een meer in om nooit meer terug te keren.

De laatste jaren is er geen nieuw werk van Süskind meer verschenen. Het meest recent is De erfenis van maître Mussard (Drie Geschichten und eine Betrachtung, 1995). In drie verhalen (over een goudsmid die meent dat de wereld en de mens aan het veroesteren zijn, over een kunstenares die op zoek gaat naar de diepgang die critici in haar werk missen en over een beginnend schaker die het opneemt tegen een gerenommeerd tegenspeler) en één beschouwing (over literair geheugenverlies) is hij wederom de elegante verteller die in wezen gewone mensen heel bijzonder weet te maken.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 36.