kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Plagiaat

(het ~) plagiaat

Het overnemen van andermans werk en dat laten doorgaan voor eigen werk.

Plagiaat is intellectuele diefstal en wordt met name in academische kringen beschouwd als wangedrag. De Examencommissies van sommige opleidingen treden streng op tegen plagiaat (zie bijvoorbeeld de Onderwijs- en Examenregeling faculteit der Letteren, artikel 13b). Het is een geldige reden voor het afkeuren van onder andere doctoraalscripties en proefschriften. Promoties zijn wel eens afgeblazen omdat de promovendus (soms zelfs zonder het te beseffen) plagiaat had gepleegd. Ook de carrière van hoogleraren kan door plagiaat geknakt worden. Voorbeelden hiervan zijn de plagiaat-affaires van René Diekstra en H.Th. Colenbrander.
Aan plagiaat ligt niet altijd kwade trouw ten grondslag; het kan ook een kwestie van onwetendheid, slordigheid of vergeetachtigheid zijn. Om te voorkomen dat je per ongeluk plagiaat pleegt, moet je weten wat het precies inhoudt.

Wat is plagiaat?
- het woordelijk overnemen van (passages uit) het werk van een ander zonder aan te geven dat het andermans woorden zijn en/of zonder vermelding van de precieze vindplaats van de passage.
- het parafraseren van (passages uit) het werk van anderen, zonder daarbij aan te geven dat de gedachtegang door iemand anders is bedacht en zonder de vindplaats van de gedachtegang aan te geven.
- het overnemen van ideeën uit andermans werk zonder daarbij aan te geven dat het de ideeën van iemand anders zijn.

De grenzen van plagiaat zijn niet steeds scherp te trekken. Wetenschappelijke publicaties bouwen vaak, ja meestal voort op ideeën uit andere publicaties. Op ideeën berust echter geen auteursrecht, en sommige ideeën zijn zozeer gemeengoed geworden dat hooguit beleefdheidshalve de oorspronkelijke bron vermeld behoeft te worden. Bij letterlijke citaten van meer dan een enkel woord is echter wel altijd een bronvermelding noodzakelijk.

Plagiaat is niet per se hetzelfde als het inbreuk maken op iemands auteursrecht. Als een schrijver een gedicht van Piet Paaltjens overneemt en doet voorkomen alsof hij het zelf heeft gemaakt, is dat geen inbreuk op het auteursrecht van François HaverSchmidt, omdat deze al meer dan zeventig jaar dood is en op het werk dan geen auteursrecht meer van toepassing is en zijn werken dus tot het publiek domein behoren. Het is echter wel plagiaat.

Als iemand omgekeerd zonder toestemming van de rechthebbende een hoofdstuk van een levende schrijver als Harry Mulisch publiceert en daarbij een bronvermelding opneemt en Mulisch als de auteur noemt, dan is het geen plagiaat, maar wel een schending van het auteursrecht. Citaten, mits voldoende beperkt, vormen echter geen schending van het auteursrecht. Onlangs nog besloot de rechter dat foto's in een proefschrift over architectuurgeschiedenis binnen de grenzen van het citaatrecht vallen.

Plagiaat wordt in essentie gepleegd in een andere rechtsverhouding dan auteursrechtinbreuk. Plagiaat is onfatsoenlijk, en mogelijk onrechtmatig tegenover het publiek, de opdrachtgever of de examinator, niet tegenover de auteur.

Om plagiaat in het onderwijs te voorkomen zijn onderwijsinstellingen de laatste jaren gebruik gaan maken van software-tools. Een Nederlandse aanbieder van een dergelijke tool is Ephorus.

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Plagiaat.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 25.