kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Rainer Maria Rilke

Duits/Oostenrijkse dichter, eigenlijk René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke (Praag 4 dec. 1875 – Sanatorium Valmont, bij Genève, 29 dec. 1926),

De gedichten van Rainer Maria Rilke hebben vaak een mystieke inslag: soms is het thema de relatie van de dichter met God, soms ook is de dichter een 'ziener': hij ziet de essentie van mens en dier en probeert zich in te voelen in hun diepste innerlijk.

In het werk van de Duitser Rainer Maria Rilke (1875-1926) primeert aanvankelijk het estheticisme: zijn stijl is impressionistische en kenmerkt zich door een geraffineerde en vaak gemaniëreerde vorm en door ritmisch-lyrisch proza (zie bijvoorbeeld Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke uit 1889).

biografie
Rilke werd op 4 december 1875 geboren in Praag, een stad waarmee hij weinig affiniteit had en ook nooit zou krijgen. Na een mislukte militaire opleiding in zijn jeugd en jongensjaren vertrekt Rilke op zijn twintigste naar München, zonder precies te weten wat hij wil of zoekt, zonder vooruitzichten en met grote twijfels over zijn toekomst. Een jaar later leert hij de vrouw kennen die zo bepalend is voor zijn verdere leven en met wie hij, na een stormachtige en kortstondige liefdesaffaire, een levenslange vriendschap zal onderhouden, de zeventien jaar oudere Lou Andreas-Salomé. Zij ondersteunt en stimuleert zijn schrijverschap waar ze kan en via haar bouwt Rilke een netwerk aan waardevolle contacten op dat hem in latere jaren zowel artistiek als financieel nog van pas komt.

Zijn vroege proza getuigt van een (vertwijfeld) geloof in het goddelijke, dat zich in de natuur openbaart. Daarnaast spelen de dood, als inherent aan het leven, en de eenzaamheid een grote rol in dit sensitieve proza. Sommige verhalen zijn symbolistisch, andere vooral naturalistisch of impressionistisch. De plasticiteit uit het latere lyrische werk is nagenoeg afwezig.

Geleidelijk aan echter evolueert Rilke in Das Studenbuch (1905) en Neue Gedichte (1907-1908) naar een beeldende stijl die moderner aandoet: zijn Dinggedichte, waar Rilke poogt de dingen eerder van binnenuit dan van buitenaf te beschrijven, kenmerken zich door een eenvoudige dictie en een sterke symbolische lading.

Hij trouwt met de beeldhouwster Clara Westhoff, bij wie hij een dochter krijgt. Hoewel het echtpaar nooit officieel scheidt, is het huwelijk geen succes en gaan zij na een tijd elk hun eigen weg. Via Clara maakt Rilke kennis met het werk van de beeldhouwer Rodin, een kennismaking die gevolgd wordt door een langdurig persoonlijk contact. Rodin is van beslissende invloed geweest op de ontwikkeling van Rilke's dichterschap, een invloed die terug te vinden is in o.a. de roman 'Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge' en in de 'Neue Gedichte'.

1907-1908 De Neue Gedichte
Rainer Maria Rilke had al naam gemaakt als dichter met zijn bundels Das Stundenbuch en Das Buch der Bilder, toen hij de literaire wereld versteld deed staan en wereldfaam verwierf met de publicatie van zijn twee delen Neue Gedichte in 1907 en 1908. Hij verzamelde daarin het beste werk uit een van zijn vruchtbaarste periodes, die hij grotendeels doorbracht in Parijs. Rilke was daar diep onder de indruk gekomen van Rodin, bij wie hij een tijdlang in dienst was als particulier secretaris. Rodin, zei hij later, had hem leren kijken. Dit kijken kwam neer op intense concentratie, om het mysterie te kunnen zien ‘achter de schijnbare werkelijkheid'. Hij verdiepte zich in een onderwerp - een object, een dier, een mythe, een stadsbeeld of landschap, een historische of allegorische figuur - totdat zo'n onderwerp in verhevigde vorm voor hem ging leven en tot hem sprak met een werkelijk nieuwe stem.
Rilke's nieuwe gedichten lijken door hun compacte zeggingskracht soms gecompliceerd maar zijn nooit hermetisch, zoals de grote werken uit zijn laatste periode.

Latere en rijpere werken als Duineser Elegien (1912-1923) en het ronduit schitterende Die Sonette an Orfeus (1924) illustreren Rilkes metafysische visie op het onzegbare, dat haar verwoording vindt in een hermetische muzikale taal.

Op 29 december 1926 overlijdt Rilke in het sanatorium in Val-Mont aan de gevolgen van leukemie. Enkele dagen later wordt hij (overeenkomstig zijn wens) begraven op het kerkhof van Raron.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 793.