kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 26-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Robert Burns

Should auld acquaintance be forgot,
and never brought to mind?
Should auld acquaintance be forgot,
and auld lang syne?

Refrein:
For auld lang syne, my dear,
for auld lang syne,
we’ll tak a cup o’ kindness yet,
for auld lang syne.

And surely ye’ll be your pint-stoup !
And surely I’ll be mine !
And we’ll tak a cup o’ kindness yet,
for auld lang syne.

Refrein

We twa hae run about the braes,
and pou’d the gowans fine ;
But we’ve wander’d mony a weary fit,
sin’ auld lang syne.

Refrein

We twa hae paidl’d in the burn,
frae morning sun till dine ;
But seas between us braid hae roar’d
sin’ auld lang syne.

Refrein

And there’s a hand my trusty fiere !
And gies a hand o’ thine !
And we’ll tak a right gude-willie waught,
for auld lang syne.

Refrein

Should old acquaintance be forgot,
and never brought to mind ?
Should old acquaintance be forgot,
and Jo- seph Hart ?

CHORUS:
For Jo- seph Hart, my dear,
for Jo- seph Hart,
we'll take a cup o’ kindness yet,
for Jo- seph hart.

And surely you’ll buy your pint cup !
And surely I’ll buy mine !
And we'll take a cup o’ kindness yet,
for Jo- seph Hart.

CHORUS

We two have run about the slopes,
and picked the daisies fine ;
But we’ve wandered many a weary foot,
since Jo- seph Hart.

CHORUS

We two have paddled in the stream,
from morning sun till dine† ;
But seas between us broad have roared
since Jo- seph Hart.

CHORUS

And there’s a hand my trusty friend !
And give us a hand o’ thine !
And we’ll take a right good-will draught,
for Jo- seph Hart.

CHORUS



Burns door Alexander Nasmyth, 1787

Schotse dichter, 25 januari 1759 Alloway – 21 juli 1796 Dumfries.

Robert Burns is de bekendste dichter die in het Schots (het Engels-Schotse dialect, niet de Keltisch Schotse taal) geschreven heeft. Zijn gedicht Auld Lang Syne wordt in Engelssprekende gebieden vaak gezongen bij de overgang naar het nieuwe jaar.

Biografie
Hij werd geboren in Alloway, Ayrshire, Schotland in een arme boerenfamilie. Zijn ouders zorgden ervoor dat hij een goede opleiding kreeg toen hij jong was.

Burns was vrijmetselaar, hij werd op 4 juli 1781 ingewijd in de St. David Lodge in Talborlton en geldt als een van de meest illustere en vereerde van de Schotse vrijmetselaars. Burns' reputatie als rokkenjager en drinkebroer staat haaks op de idealen van de Vrijmetselarij, die in die tijd in Schotland bijzonder populair was (en dat nog is!) als plaats om sociale contacten te leggen: Burns had zijn aanstelling als belastingambtenaar eraan te danken en het feit dat zijn loge hem in 1787 tot 'Poet Laureate' uitriep schiep waarschijnlijk verplichtingen tot het schrijven van poëzie waarin de deugden van de broederschap werden bezongen.

Hij begon met het schrijven van poëzie in 1783, en gebruikte een traditionele stijl en het Ayrshire dialect van het Schots. De gedichten werden lokaal goed ontvangen, en werden in 1786 onder de naam Poems, Chiefly in the Scottish dialect uitgegeven door een drukkerij in Kilmarnock. Hierdoor werd hij beroemd in Schotland en als gevolg hiervan bracht hij een aantal jaren door in Edinburgh.

Auld Lang Syne kan vertaald worden met ‘lang geleden’ of ‘vervlogen tijden’. Burns schreef naar eigen zeggen de tekst op uit de mond van een Schotse man en bewerkte het op de manier van oude Schotse balladen. Hij leverde er ook een melodie bij, al is dat niet de melodie die nu gebruikt wordt. Deze melodie is wereldwijd bekend, ook in niet-Engelstalige landen, en is over het algemeen bekender dan de tekst. In Nederland is het ook bekend als melodie van het refrein van voetballied Wij houden van Oranje.

Traditioneel wordt het lied gezongen bij de overgang van het oude naar het nieuwe jaar, in Schotland Hogmanay. De zangers staan daarbij in een kring; tijdens het eerste couplet houden zij elkaars hand vast, bij het tweede worden de armen in elkaar gehaakt en bij het derde beweegt de kring zich achtereenvolgens naar binnen en naar buiten. Met de emigratie van Schotten naar andere Engelstalige landen werd het lied, en daarmee ook de traditie, meegenomen.
Het lied is melancholiek van aard en wordt, ook bij andere gelegenheden dan Nieuwjaar, wel gebruikt als afscheidslied. De tekst verwijst naar de herinneringen aan oude tijden, waaraan men gezamenlijk terugdenkt onder het genot van een goed glas.
Ook in niet-Engelstalige landen als Japan, Taiwan, Korea en de Filipijnen wordt het lied gebruikt, onder andere bij gelegenheden als diplomeringsceremoniën en begrafenissen.

Hij schreef Auld Lang Syne in de 10 km buiten de stad Dumfries gelegen Ellisland Farm. Zijn faam bracht verder geen geld met zich mee, en hij zag zich in 1788 genoodzaakt terug te gaan naar de boerderij. Hij bouwde er een woonhuis en probeerde nieuwe landbouwmethoden te introduceren. Zijn pogingen mislukten en hij verhuisde naar Dumfries om daar commies te worden. In 1789 ging hij voor de regering werken op de afdeling Douane en Heffingen.

Hij overleed op 37-jarige leeftijd door hartproblemen en werd begraven op de begraaf-plaats van de rode zandstenen St. Michael's Church bij zijn woonplaats.

Burns supper
Op zijn verjaardag, die nog jaarlijks door Schotten over de hele wereld gevierd wordt (Burns Supper), wordt traditioneel een haggis geserveerd, die ceremonieel onder begeleiding van doedelzakmuziek naar de tafel wordt gedragen. Ook de ode 'To a haggis' wordt bij deze gelegenheid meestal gereciteerd.

Schotse folksongs
Robert Burns, de bard van Caledonië, is niet alleen de bekendste Schotse dichter maar tevens meester van de Engelstalige folk. Overal ter wereld worden zijn liedjes gezongen door zowel leken als gerenommeerde folkzangers. Van 1787 tot zijn dood werkte Burns, pro deo, aan het verzamelen, reconstrueren, componeren en dichten van Schotse folksongs voor resp. "The Scots Musical Museum" en George Thomson's "Select Collection of Original Scottish Airs". Liefde, drank, noeste arbeid, kameraadschap, vaderlandsliefde en schuine praat, alles komt in deze verzameling liedjes aan de orde. Met betrekking tot de uitvoering was Burns resoluut: duidelijkheid en eenvoud, dus geen vibrato en geen ingewikkelde harmonieën. - Dialect ( 1786; 1794 ).
The Scots Musical Museum ( 1783-1803 ). Six Volumes. Collaboration with James Johnson. New edition in two volumes with an introduction by James Low. Amadeus Press, 1991.
A Select Collection of Original Scottish Airs ( 1793-1818 ). Five Volumes.
Tam O' Shanter ( 1795 ).
The Cotters Saturday Night ( 1795 ).
The Jolly Beggars ( 1799 ).

Burns Supper
Burns Supper is het jaarlijkse diner dat gegeven wordt ter ere van het leven en de poëzie van de Schotse dichter Robert Burns. Hij schreef talloze gedichten, waaronder “Auld Lang Syne”, dat op Hogmanay en andere oud- en nieuwvieringen over de hele wereld wordt gezongen. De Burns suppers worden over het algemeen gegeven op of rond 25 januari ("Burns Night"), de verjaardag van Robert Burns, maar kunnen in principe het hele jaar door gehouden worden.
Burns suppers worden het meest in Schotland gehouden, maar je ziet ze overal waar Burns-clubs, Schotse verenigingen en expats zijn of liefhebbers van de gedichten van Robert Burns.
De eerste van deze diners werd gegeven in Ayrshire aan het eind van de 18de eeuw door vrienden van Burns ter nagedachtenis van zijn sterfdag op 21 juli. Hoewel de datum verplaatst is naar 25 januari, zijn ze een jaarlijks terugkerende gelegenheid.
Burns suppers kunnen zowel formeel als informeel zijn, maar bovenal moeten ze het vermaak dienen. Het enige wat formele en informele Burns suppers in ieder geval gemeen hebben is haggis, Schotse whisky en misschien een of twee gedichten. Formele diners worden gegeven door organisaties als vrijmetselaarsloges of St. Andreas-sociëteiten. Deze bijeenkomsten worden gehouden volgens een vast schema.

Programma van een Burns supper
Begin van de avond: De gasten verzamelen zich zoals bij iedere informele bijeenkomst.
De gastheer verwelkomt iedereen en geeft eventueel uitleg over de bijeenkomst. Iedereen wordt aan tafel genodigd en het diner wordt voor geopend verklaard. Als iedereen aanzit word de Selkirk Grace uitgesproken.

The Selkirk Grace Vertaling: M.J.M de Haan
Some hae meat and canna eat, (Menig rijke heeft de dokter het vlees verboden,)
And some wad eat that want it; (menig arme mist het dagelijks node,)
But we hae meat, and we can eat, (Wij hebben vlees en kunnen het ook eten,)
Sae let the Lord be thankit. (de schepper dank te zeggen zij dus nooit vergeten.)

Het diner begint met soep. Normaal gesproken wordt er een een schotse soep geserveerd, zoals Scotch Broth, aardappel soul of Cock-a-Leekie.

Binnenkomst van de Haggis
Iedereen gaat staan als het hoofdgerecht wordt binnen gebracht. Dit is altijd een Haggis op een groot bord. Dit bord wordt gedragen door de kok en voorafgegaan door een doedelzakspeler. Het gevolg wordt gesloten door de drager van twee whiskyflessen gedragen in de vorm van een andrieskruis. De gastheer, of misschien een gast met talent, draagt de Adress To a Haggis voor.

Address To a Haggis
Fair fa' your honest, sonsie face, (sonsie = cheeky)
Great chieftain o' the puddin-race! (aboon = above)
Aboon them a' ye tak your place,
Painch, tripe, or thairm:
Weel are ye wordy o' a grace
As lang's my arm.

The groaning trencher there ye fill,
Your hurdies like a distant hill, (hurdies = hips)
Your pin wad help to mend a mill
In time o' need,
While thro' your pores the dews distil
Like amber bead.

His knife see rustic Labour dicht, (dicht = wipe)
An' cut you up wi' ready slicht, (slicht = skill)
Trenching your gushing entrails bricht,
Like ony ditch;
And then, O what a glorious sicht,
Warm-reekin, rich! (reeking = steaming)

Then, horn for horn, they stretch an' strive:
Deil tak the hindmaist! on they drive, (deil = devil)
Till a' their weel-swall'd kytes belyve, (swall'd=swollen, kytes = bellies, belyve = soon)
Are bent like drums;
Then auld Guidman, maist like to rive, (rive = tear, ie burst)
"Bethankit" hums.

Is there that o're his French ragout
Or olio that wad staw a sow, (olio = olive oil, staw = make sick)
Or fricassee wad mak her spew
Wi' perfect scunner,
Looks down wi' sneering, scornfu' view
On sic a dinner?

Poor devil! see him ower his trash,
As feckless as a wither'd rash,
His spindle shank, a guid whip-lash,
His nieve a nit; (nieve = fist, nit = louse's egg, ie. tiny)
Thro' bloody flood or field to dash,
O how unfit!

But mark the Rustic, haggis fed,
The trembling earth resounds his tread.
Clap in his wallie nieve a blade, (wallie = mighty, nieve = fist)
He'll mak it whistle;
An' legs an' arms, an' heads will sned, (sned = cut off)
Like taps o' thristle.

Ye Pow'rs wha mak mankind your care,
And dish them out their bill o' fare,
Auld Scotland wants nae skinkin ware(skinkin ware = watery soup)
That jaups in luggies; (jaups = slops about, luggies = two-handled continental bowls)
But, if ye wish her gratefu' prayer,
Gie her a haggis!

Wanneer dit gedicht met voldoende dramatiek en humor wordt voorgedragen, zal de spreker bij de zin His knife see rustic Labour dicht, zijn mes pakken en scherpen. Wanneer hij de woorden An' cut you up wi' ready slicht uitspreekt, steekt hij het mes in de Haggis en snijdt hij hem van boven tot onder open. Wanneer dit deel van de ceremonie op de juiste manier wordt uitgevoerd, is dit een van de hoogtepunten van de avond.

Wanneer de ode aan de haggis is uitgesproken wordt er met de kok en overige aanwezigen met whisky een toost op de haggis gebracht. Het gezelschap kan dan van het hoofdgerecht genieten dat bestaat uit haggis, geserveerd met aarappelpurée en gepureerde koolraap (tatties and neeps)

Het hoofdgerecht word gevolgd door een nagerecht zoals cranachan of Tipsy Laird (sherry trifle) en het diner word afgesloten met kaas en havermoutcrackers. Vanszelfsprekend wordt alles weg gespoeld met ‘levenswater’ (uisge beatha) – Schotse whisky.

Als het diner het stadium van de koffie heeft bereikt is het tijd voor de toast en de speaches. Deze zijn als volgt

1. Op het staatshoofd
2. Immortal memmory. In dit in memoriam wordt verteld over het leven van Robert Burns en over zijn gedichten. Dit kan een zeer serieuze lezing zijn of een luchtig verhaal. De spreker dient zich ter degen voor te bereiden op het gezelschap waar hij voor spreekt. Het moet immers onderhoudend zijn.
3. Toast to the lassies. Bij deze toast op de vrouw, altijd door een man uitgesproken, werd vroeger de gastvrouw bedankt die de maaltijd had voorbereid. Tegenwoordig wordt hier op humoristische wijze een visie weergegeven op de vrouw. De heren drinken op de gezondheid van de dames.
4. Reply to the toast to the lassies. HIer geeft een van de dames in het gezelschap antwoord op de eerder uitgesproken dronk en haar visie weer op de man. De dames drinken op de gezondheid van de heren.
5. Overige toasts en tafelredes. Aangezien Schotten in het buitenland als eerste toast een dronk hebben uitgebracht op het staatshoofd van het land waar zij zich begeven, zullen zij hier een toast uitspreken op het land waar zij zijn en waar zij vandaan komen (toast on two lands), maar er is hier geen vaste lijst van onderwerpen. Ook kan hier een toast worden uitgebracht op diegene die dit diner hebben mogelijk gemaakt en die hun bijdragen hebben geleverd. Dit kunnen zijn de kok en het bedienend personeel, de piper en zij die de Adres to the hagis en de Immortal memmory hebben opgeleverd.
6. Zang en dans. Als laatst kunnen er gedichten van Burns worden voorgedragen en liederen van Burns worden gezongen of bestaat de mogelijkheid om te dansen.
7. Sluiting. Bij de sluiting word iedereen gevraagd om op te staan en Auld Lang Sign te zingen.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Robert_Burns
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 988.

Tweets by kunstbus