kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Rutger Kopland

Nederlands dichter, schrijver, essayist, psychiater en emeritus hoogleraar biologische psychiatrie.

Rutger Kopland, geboren 4 augustus 1934 te Goor, is het pseudoniem van Rutger Hendrik van den Hoofdakker. Onder zijn eigen naam publiceerde hij wetenschappelijk werk en (geruchtmakende) essays over geneeskunde en psychiatrie.

Het centrale motief in Koplands poëzie is het onveranderlijke van het menselijke doen en laten (‘alles gaat zoals het gaat onder de zon’). Kopland verzette zich tegen de dingen die voorbij gaan en zoekt een uitweg in het verleden en in de poëzie. De mens is altijd op weg naar hetzelfde en kan niet terugkeren op een vroeger spoor. Je kunt proberen het verleden te herstellen, maar dit zal nooit lukken.
In de latere poëzie van Kopland is het accent verschoven van het voelen naar het denken. De hoop is dan gevestigd op een vorm van redelijkheid die zichzelf voortdurend relativeert. ‘Leeg’ wordt een sleutelbegrip in de latere bundels.

Levensloop
Kopland groeide op in een streng calvinistisch milieu en woonde van 1941-1946 te Bussum, van 1946-1951 te Assen waar hij het gymnasium volgde. Zijn vader was daar directeur van de gasfabriek.

Hij studeerde geneeskunde te Groningen (1951-1959). In zijn studietijd schreef hij gedichten en cabaretteksten. Hij deed mee aan een studentuitvoering van de 'Dreigroschenoper'. Hier is toen zelfs een grammofoonplaat van gemaakt.

In 1959 behaalde Van den Hoofdakker zijn bul in de geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Daarna werd hij als psychiater een autoriteit op het gebied van depressiebestrijding door lichttherapie en slaapverschuiving.

Hij stopte na zijn studietijd met het schrijven van gedichten, maar pakte de draad in 1964 weer op. Zijn vriend Aad Nuis - bedenker van het pseudoniem 'Kopland' moedigde hem aan tot het publiceren van zijn poëzie.

Vanaf 1964 verschenen de gedichten van Rutger Kopland in 'Tirade', 'De Gids' en in 'Hollands Maandblad'.
Later werk werd ook gepubliceerd in 'De Nieuwe Clercke', 'De Revisor' en in 'Raster' en schreef hij poezierecensies voor 'NRC Handelsblad'.

Rutger Kopland promoveerde in 1966 op een proefschrift over het gedrag en de hersenactiviteit van soezerige en slapende katten.

Debuteerde in 1966 met de bescheiden bundel Onder het vee, waarin hij op een eenvoudige, aansprekende wijze romantisch verlangen naar jeugd, natuur en geborgenheid laat contrasteren met de realiteit die om deelname en verantwoordelijkheid vraagt. Dit thema blijft in een aantal volgende bundels op dezelfde onnadrukkelijke wijze constant, maar in de laatste jaren is die thematiek opmerkelijk genuanceerd en verdiept en gaat het meer over wat ongrijpbaar is in het leven.

Ook het taalgebruik ondergaat een verandering en wordt, hoe eenvoudig de woordkeus en zinsbouw ook blijft, veel ondoorzichtiger en tastender. Geen wonder dat Kopland, die aanvankelijk als een typische vertegenwoordiger van het tijdschrift Tirade werd gezien (gekenmerkt door autobiografische gegevens, scepsis, levensangst en levensdrift) nu ook in kringen van het tijdschrift Raster (niet in de eerste plaats op autobiografie gericht, maar op tekst en poëtica en taal) als een belangrijke moderne dichter wordt gezien.

Vanaf 1969 werkte hij op de afdeling biologische psychiatrie van de medische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen, tot 1983 als wetenschappelijk hoofdmedewerker.
Als psychiater verbonden aan de universiteit van Groningen publiceerde hij een aantal zeer opmerkelijke, strijdbare studies, bijv. Het bolwerk van de beterweters (1970), waarin hij de medische stand verweet de conservatieve moraal in stand te houden, en Een pil voor Doornroosje (1976).

1970 - Jan Campertprijs voor Alles op de fiets
1975 - Herman Gorterprijs voor Een lege plek om te blijven

Hij was van 1981 tot 1995 hoogleraar biologische psychiatrie aan de RUG en produceerde vele wetenschappelijke publicaties. Hij verrichtte onderzoek naar de mogelijkheden van depressiebestrijding door slaaponthouding. Als psychiater publiceerde hij de essaybundel 'Het bolwerk van de betweters'.

Paul Snoek-prijs 1986 voor 'Dit uitzicht'.
1988 - P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre
1998 - VSB Poëzieprijs voor Tot het ons los laat

Bij de verkiezing van De Dichter des Vaderlands 2002 kreeg hij net enige stemmen meer dan Gerrit Komrij - maar Kopland bedankte voor de eer.

Voor zowel zijn literaire- als wetenschappelijke capaciteiten krijgt hij 26 maart 2002 een eredoctoraat van de Universiteit Utrecht. 'Een eredoctoraat? Daar zou ik nooit zijn opgekomen' ( Koninklijke onderscheiding zou weigeren, "omdat koninklijke onderscheidingen bedoeld zijn om mensen in het zonnetje te zetten, die normaal gesproken in de schaduw staan".

Rutger Kopland is op vrijdag 9 december 2005 bij een ernstig auto-ongeluk ternauwernood aan de dood ontsnapt. Hij kreeg een hartaanval en reed in het Groningse Haren tegen een boom. Kopland moest na het ongeluk gereanimeerd worden. Hij is naar het Universitair Medisch Centrum Groningen vervoerd, waar hij enige tijd slapende is gehouden.

Rutger Kopland is getrouwd, heeft drie kinderen en woont in Glimmen in de provincie Groningen.

Websites: www.dbnl.orgnl.wikipedia.org, www.schrijversinfo.nl, www.poeziemarathon.nl, www.vanoorschot.nl, www.ned.univie.ac.at


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 44.