kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Stig Dagerman

Stig Dagerman
Geboren: Älvkarleby 5/10/1923
Gestorven: Stockholm 4/11/1954

Zweedse auteur,

Dagermans militaire dienst in de tweede wereldoorlog had een bepalende invloed op zijn leven en werk: zijn eerste roman is van oorlog doordrenkt.

1945 - Debuut met 'De slang'.

Het verbrande kind
Het verbrande kind uit de titel is Bengt, een Stockholmse student die inwoont bij zijn vader. Als de roman begint is net Bengts moeder overleden. 'Om twee uur zal er een vrouw begraven worden en om half twee staat de echtgenoot in de keuken voor de gebarsten spiegel boven de gootsteen', stelt Dagerman in de eerste zin met gevoel voor punctualiteit. Het eenvoudige arbeidersmilieu waarin de hoofdpersoon opgroeit is meteen geschetst.
In het vervolg van de roman draaien vader en zoon om elkaar heen als twee aarzelende boksers. De één, Bengt, kan het niet verkroppen dat zijn vader al sinds een jaar een minnares blijkt te hebben. De ander, Knut, voelt zich op zijn beurt bedrogen door zijn zoon, die zegt te studeren maar het niet doet. Bedrog versus waarheid, onrechtvaardig handelen versus een streven naar 'reinheid' - zoals in alle grote romans gaat het ook hier om levensgrote thema's.
En om de liefde natuurlijk. Want tegen wil en dank wordt Bengt verliefd op, jawel, de minnares van zijn vader. Zij beantwoordt die liefde kortstondig, om ten slotte toch voor de vader te kiezen, Bengt in nog groter ongeluk stortend.
De personages in Het verbrande kind zijn geen van allen in staat ondubbelzinnig lief te hebben. Mooi is de scène waarin vader en zoon zich bezatten. Na een paar glazen brandewijn lijken ze eindelijk tot elkaar te komen. Er worden handen gedrukt, tranen geplengd. Ten slotte trekt vader zijn portefeuille. Op zijn slaapkamer telt Bengt zijn winst uit: '(...) honderdtwintig kronen. En dat klopt wel. Tien leugens à tien kronen en twintig kronen voor een ogenblik begrip is precies zoveel.' Zoveel berekening - je zou er akelig van worden. Als het niet zo lekker was.

'Het leven is één uitgestelde zelfmoord,' zegt de zoon Bengt in Het verbrande kind ergens. Niet veel later onderneemt hij een zelfmoordpoging, die mislukt. Bij een tweede poging wordt de jongen gered.
Dagerman zelf had minder geluk. Hoewel hijzelf waarschijnlijk juist van méér geluk zou hebben gesproken. Op 4 november 1954 werd hij dood in zijn garage gevonden, gestikt in de koolmonoxide uit de uitlaat van zijn auto. Hij was toen dertig jaar oud. Zijn treurige zelfmoord had een positief bij-effekt het is niet slecht geweest voor zijn literaire bekendheid .

Een veel voorkomend thema in Dagermans werk is de angst voor het leven.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1116.