kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Taal

taal

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

aanvoegende wijs (conjunctief)
abecedarium
accismus
acconsonantie
accumulatio
achtervoegsel
acroniem

acrostichon
Het woord 'naamdicht' is synoniem met 'acrostichon'. Het woord 'acrostichon' is herleidbaar tot het griekse woord akrostichis, wat zoveel betekent als 'een uitstekend vers'. We spreken van een acrostichon wanneer de beginletters van de opeenvolgende regels een naam vormen. Dit is veelal de naam van de schrijver, danwel van de hoofdpersoon in het gedicht. Het meest bekende voorbeeld is wel het Wilhelmus.

acroteleuton
acryologie
adjectio
adynaton
afko
afleiding
aforisme
aldicht
alexandrijn
allegorese

allegorie
Het woord 'allegorie' is afkomstig van het Griekse allègoria, wat zoveel betekent als 'beeldspraak'. Een allegorie is een metafoor die gedurende het gehele kunstwerk (of dit nu proza of poëzie is, of welke andere vorm van kunst) wordt volgehouden. Ter herinnering: een metafoor is te omschrijven als een beeldspraak die berust op een overeenkomst ('hij bewoog zich als een slang'). Samen met metonymia zijn metaforen weer lid van de familie van de tropen, ook wel de overdrachtelijke stijlvormen genoemd. Een meer bekend voorbeeld van een (politieke) allegorie is Vondels grootse werk 'Lucifer', welke in werkelijkheid gaat over het verzet tegen het regime van Filips II.

alliteratie
De beginrijm is een vorm van rijm die niet zo snel opvalt in een gedicht. Beginrijm slaat op de overeenkomst in klank tussen meestal beginletters van beklemtoonde lettergrepen. Een voorbeeld hiervan is de volgende passage van G. Gezelle; 'Stafrijmen zijn als stapstenen, waarop men steunt met de stem'. In deze passage rijmt de eerste lettergreep van het woord 'stafrijmen' op 'stapstenen'. Synoniemen voor alliteratie zijn beginrijm, stafrijm en germaans rijm.

allusie
ambiguïteit

amfibrachys
Een metrum is de regelmatige afwisseling van sterker en zwakker beklemtoonde lettergrepen. Er zijn een aantal metra die veel voorkomen in de Nederlandse (en buitenlandse) poëzie: jambe (twee-kwartsmaat met accent op de laatste lettergreep), anapest (drie-kwartsmaat met accent op de laatste lettergreep), trocheus (twee-kwartsmaat met accent op de eerste lettergreep), dactylus (drie-kwartsmaat met accent op de eerste lettergreep), de amfibrachys (drie-kwartsmaat met accent op de eerste en laatste lettergrepen) en de spondeus (twee-kwartsmaat met accent op de beide lettergrepen). Een voorbeeld van een jambe kan dit verder verduidelijken: Een nieu/we len/te en/een nieuw/geluid: (van Gorter).

amplificatie
anadiplosis
anafoor
anagram

anakoloet
Een anakoloet is een ontspoorde zin. De zinsdelen sluiten niet op een logisch-syntactische manier bij elkaar aan. Meestal gaat het om een tangconstructie die ongrammaticaal is en waar een breuk in zit.

anapest
Een metrum is de regelmatige afwisseling van sterker en zwakker beklemtoonde lettergrepen. Er zijn een aantal metra die veel voorkomen in de Nederlandse (en buitenlandse) poëzie: jambe (twee-kwartsmaat met accent op de laatste lettergreep), anapest (drie-kwartsmaat met accent op de laatste lettergreep), trocheus (twee-kwartsmaat met accent op de eerste lettergreep), dactylus (drie-kwartsmaat met accent op de eerste lettergreep), de amfibrachys (drie-kwartsmaat met accent op de eerste en laatste lettergrepen) en de spondeus (twee-kwartsmaat met accent op de beide lettergrepen). Een voorbeeld van een jambe kan dit verder verduidelijken: Een nieu/we len/te en/een nieuw/geluid: (van Gorter).

anastrofe
anastrophe
anglicisme
animalisering
antecedent

anti-climax
Het woord climax is afkomstig van het Griekse woord klimax, wat ladder of trap betekent. Een anti-climax staat voor een geleidelijke afname van kracht of spanning. In de dichtkunst is een anti-climax te bereiken in een zin, een alinea of in de gehele tekst. Zijn woorden deden mij schreeuwen, toen praten en tenslotte fluisteren. Het tegenovergestelde van een anti-climax is een climax.

anti-literatuur
anti-poëzie
anticlimax
antifrase
antimetabool
antimetrie
antithese
antonomasie
antropomorfisme
apocope
apokoinou
aposiopesis
apostrof
archaïsch
archaïsme
aspect
assimilatie

assonantie
Het woord assonantie is afkomstig van het Franse woord assonance. Synoniemen voor assonantie zijn de begrippen 'klinkerrijm' en 'halfrijm'. Bij dit stijlmiddel rijmen alleen de klinkers van de beklemtoonde lettergrepen en niet de voorafgaande of daarop volgende medeklinkers. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de woorden 'lamp' en 'brand', 'lief' en 'diep'.

asyndetische vergelijking
asyndeton
atonaal

ballade
barbarisme
bastaardrijm
bedrijvende vorm
beeldgedicht
beeldspraak
beginrijm
beknopte bijzin
belanghebbend voorwerp
belgicisme
bepaling
bepaling van gesteldheid
bestiarium
bezittend voorwerp
bijstelling
bijvoeglijk naamwoord
bijwoord
bijzin
binnenrijm
blank vers
bombast
bontje
boutade
brachylogie
cantate
captatio benevolentiae
catachrese
cesuur
chiasme
chute
cinquiano
clerihew
cliché
climax
concretisering
congruentie
conjunctief
contaminatie
correctio
couplet
cynisme
dactylus
deelwoord
dialectisme
dichten
dichter
dichtersbent
dichtkunde
dichtkunst
dierenepos
directe rede
directe rede / indirecte rede
diseuse
distanzstellung
distichon
diëresis
dooddoener
dramatiek
dramatische poëzie
dubbelrijm
dysfemisme
eenheidsaccent
eigennaam
eindrijm
ekfonesis
elegie
elfje
elisie
ellips
enallage
enjambement
enumeratie
envoi
epenthesis
epiek
epifoor
epigram
epische poëzie
epitaaf
epitrope
epizeuxis
epos
etymologie
eufemisme
exclamatie
exordium
fabel
fictie
figura etymologica
formeel
formeel / informeel
frisisme
gallicisme
gebiedende wijs
gebonden stijl
gebroken rijm
gebroken vers
gekruist rijm
geoniem
gepaard rijm
germaans rijm
germanisme
getal
gezegde
glijdend rijm
gnome
grafschrift
grammaticaal
haiku
halfrijm
heffingsvers
hekeldicht
heldendicht
hendiadys
herhaling
hexameter
hoeveelheidsaanduidend woord
homerische vergelijking
homofonen
homofoon
homograaf
homografen
homoniem
hoofdwerkwoord
hoofdzin
hulpwerkwoord
husteron proteron
hymne
hyperbaton
hyperbool
hypercorrectie
hysteron proteron
indirect object
indirecte rede
infinitief
informeel
inversie
ironie
jambe
jozzonet
keerrijm
kern
kettingrijm
klemtoon
klinkdicht
klinker
klinkerbotsing
klinkerrijm
knittelverzen
knotvers
koppelwerkwoord
kruisstelling
kwatrijn
lettergreep
lidwoord
liefdesgedicht
lierdicht
lightverse
lijdend voorwerp
lijdende vorm
lijst van germanismen
limerick
litotes
lofdicht
lullepot
lyriek
malapropisme
mannelijk rijm
medeklinker
meewerkend voorwerp
metafoor
metaforen
metonymia
metonymie
metriek
metrum
middenrijm
middenstuk
modaliteit
monosyllabicum
morfologie
naamdicht
naamval
nenia
nevenschikking
non-fictie
novelle
noëma
occupatio
octaaf
ode
officiële spelling
ollekebolleke
omarmend rijm
omvattend rijm
onderschikking
ondervindend voorwerp
onderwerp
onomatopee
onomatopoësis
onovergankelijk werkwoord
onzijnen
onzuiver rijm
optatie
overgankelijk werkwoord
overgankelijk / onovergankelijk werkwoord
overlooprijm
oxymoron
palindroom
pangram
parabel
parabool
paradox
parafrase
paraleipsis
parallellisme
pararijm
parodie
paroniem
paronomasia
pars pro toto
pentameter
perifrase
personificatie
persoon
persoonsverbeelding
persoonsvorm
plastiek
pleonasme
pointe
polyptoton
polysyndeton
poésie pure
poëtica
poëzie
praeteritio
predicatieve nabepaling
preteritio
prince
prolepsis
prosodie
prospectief
proteron hysteron
prothusteron
proza
puntdicht
quintet
refrein
repetitio
retoriek
retorische vraag
retrospectief
rijk rijm
rijm
rijmdwang
rijmelarij
rijmkroniek
rijmschema
rijmvondst
ritme
roman
romance
romançero
rondeel
samengesteld werkwoord
samenstelling
samentrekking
sarcasme
satire
scanderen
schakelrijm
schoondruk
schrijftaal
schrijftaal / spreektaal
schrikkelrijm
semantiek
senryu
septet
sextet
simultaan
simultaneïsme
slagrijm
slepend rijm
snelsonnet
sonnet
sonnettenkrans
sonnettette
sonnettine
soortnaam
spondee
spondeus
spoonerism
spreektaal
staand rijm
stafrijm
stam
standaardtaal
standaardtaal in belgië
standaardtaal in nederland
stanza
stanze
stemhebbend
stemhebbend / stemloos
stemloos
stijlfiguur
stijlmiddel
stock
stofnaam
stoplap
strofe
strofebouw
strofenbouw
syllepsis
symploke
syncope
synecdoche
synesthesie
synoniem
synopsis
syntaxis
tangconstructie
tanka
tautogram
tautologie
tegenwoordig deelwoord
telbaar
telestichon
telwoord
terza rima
terzet
terzine
tmesis
tom swifty
tongbreker
toppenvers
trappen van vergelijking
triolet
tripartition
triviaalliteratuur
trochee
trocheus
troop
tussenklank
tussenwerpsel
ulevelrijmpje
undergroundpoëzie
understatement
val
valentie
vaudeville
verbuiging
vergelijking
vergelijking (met)
vergelijking (zonder)
verkleinwoord
vers
verspringend rijm
versvoet
vervoeging
vitalisering
voegwoord
volrijm
volta
voltooid deelwoord
voornaamwoord
voornaamwoordelijk bijwoord
voorrijm
voorvoegsel
voorzetsel
voorzetselgroep
voorzetseluitdrukking
voorzetselvoorwerp
vraagwoord
vraagzin
vrije vers
vrouwelijk rijm
vulgarisme
weerdruk
wending
wereldbeeld-aspect
werkwoord
werkwoordelijke eindgroep
werkwoordstijden
woordgeslacht
woordspeling
xeniën
yell
zelfcorrectie
zelfspot
zelfstandig naamwoord
zelfstandig-naamwoordgroep
zeugma
zinsdeel
zondagdichter
zuiver volrijm


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2053.