kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Ulrich Plenzdorf

Duitse scenario- en (toneel)schrijver en theateradviseur uit de voormalige DDR, geboren 26 oktober 1934 in Berlijn, overleden 9 augustus 2007 aldaar.

Ulrich Plenzdorf is vooral bekend door het toneelstuk Het nieuwe lijden van de jonge W. (Die neuen Leiden des jungen W.) (1972), later tot roman bewerkt, waarin hij volgens velen een waarheidsgetrouw beeld gaf van het levensgevoel van de jongeren in de communistische DDR.

Na de bouw van de muur in 1961 raakten de schrijvers in de DDR steeds meer geïsoleerd. De onvrede met het regime nam toe. Schrijvers als Ulrich Plenzdorf, Volker Braun en Wolf Biermann uitten openlijk kritiek.

In zijn werk beschrijft Ulrich Plenzdorf ‘klassieke’ ervaringen in een modern jargon. Hierdoor kan hij de ervaringen van een bepaalde sociale groep realistisch voorstellen – en het systeem impliciet bekritiseren. Hij combineert de hedendaagse geschiedenis met de geschiedenis van bepaalde werken; hij gebruikt zinloze zinnen die beide partijen op de zenuwen werken. Thematisch (in Die Leiden des jungen W. leest Edgar Goethe’s Werther) en stilistisch vormt literatuur een opening naar kennis en is ze een middel tot waarneming. Biografie
Ulrich Plenzdorf werd in 1934 geboren in een arbeidersgezin in de Berlijnse wijk Kreuzberg. Zijn ouders waren actieve leden van de Duitse Communistische Partij en werden herhaaldelijk vervolgd en gearresteerd door de nazi’s. In 1954, als hij twintig jaar was, begon hij filosofie te studeren aan het Franz-Mehring-Instituut in Leipzig. Na drie semesters hield hij het echter voor bekeken.

Van 1955 tot 1958 werkte hij als toneelknecht voor de DEFA.
In 1958/59 was hij soldaat in de DDR.

In 1959 begon hij een studie aan de Filmhochschule Babelsberg; deze studie rondde hij in 1963 af.

In 1964 begon hij voor de DEFA te werken als schrijver en adviseur.
Als scenarist schreef hij o.m. Mir nach, Canaillen (1964), Weite Straßen - stille Liebe (1969).

Voor het succesvolle filmscenario Kennen Sie Urban? uit 1970 ontving hij twee prijzen, waaronder de Heinrich-Mann-Preis.

Het toneelstuk Die neuen Leiden des jungen W, een toespeling op Goethes roman Die Leiden des jungen Werthers gaat over Edgar Wibeau, een 17-jarige rebelse individualist die bij toeval op het toilet Goethes klassieker ontdekt. Net als Werther sterft hij op tragische wijze. Critici zien het als een realistische beschrijving van het leven van de meeste jongeren van de jaren zeventig in Oost-Berlijn.
Zijn stuk, voor het eerst opgevoerd in 1972 in Halle, werd een gigantisch succes werd in Oost-en West-Berlijn. In hetzelfde jaar werd het gepubliceerd als kortverhaal en in 1976 werd het verfilmd in de BRD. De roman naar het toneelstuk werd in meer dan dertig talen vertaald, waaronder het Nederlands.

De wereldpremière van zijn film Die Legende von Paul und Paula vond plaats in 1973. De film was een groot succes in zowel de BRD als de DDR. Dit werk wordt gekenmerkt door de voor de auteur typische vermenging van realistische beschrijvingen van sociale omgevingen met romantische en sentimentele elementen. Het verhaal kwam in 1979 als roman uit met als titel Die Legende vom Glück ohne Ende.

In 1978 won Plenzdorf de Ingeborg-Bachmann-Preis voor Kein runter, kein fern.

Zijn stukken Ein Tag länger als ein Leben en Zeit der Wölfe, gebaseerd op romans van Tschingis Aitmatow, werden voor het eerst opgevoerd in 1986 en 1989. Beide ensceneringen bevatten kritische commentaar op het stalinisme.

Op 3 oktober 1991 – de dag van de Duitse eenmaking – zond de ARD zijn film Häschen hüpf oder Alptraum eines Staatsanwalts uit.
In 1992 verving Plenzdorf Jurek Becker als scenarist voor de ARD-serie Liebling-Kreuzberg (met Manfred Krug).
In 1993/94 zond de ZDF zijn televisiespel Vater Mutter Mörderkind uit; in hetzelfde jaar werd in Halle een theaterversie opgevoerd. In 1994 verscheen het werk in boekvorm.

In 1994 zond de ARD het televisiespel Das andere Leben des Herrn Kreins uit.
Na de val van de Muur ging Plenzdorf dieper in op de gevolgen van de communistische erfenis en het totalitarisme: Das andere Leben des Herrn Kreins behandelt de onvermijdelijke confrontatie, in het moderne Duitsland, tussen oude ideologische tegenstanders.

In 1997 ondertekende hij mee de ‘Erfurter Erklärung’ die een vereniging van linkse partijen (SPD en Bündnis 90/GRÜNE), zonder uitsluiting van de PDS, vroeg om de conservatieve regering van Helmut Kohl te vervangen. In dat jaar schreef hij ook het scenario voor de film Abgehauen, gebaseerd op een autobiografische tekst van Manfred Krug. De film werd in 1998 door de ARD uitgezonden.

Ulrich Plenzdorf is donderdag 9 augustus na een langdurige ziekte op 72-jarige leeftijd overleden. Ulrich Plenzdorf doceerde sedert 2004 aan het literatuurinstituut van Leipzig en was tot aan zijn overlijden op 72-jarige leeftijd nog steeds als schrijver actief. Hij leefde in Berlijn en in een dorpje in de Oderbruch.

Websites: www.ned.univie.ac.at en www.duits.de/literatuur


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1184.