kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 08-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Ultraisme

Spaans-Zuid-Amerikaanse (literaire) stroming uit de jaren 1920 verwant aan het expressionisme en surrealisme of ‘het Mexicaanse “estridentismo” (de literatuur van de snerpende uitingsvormen)’, waarmee het echter niet geïdentificeerd kan worden.

Het ‘ultraismo’, oorspronkelijk geponeerd door twee zo verschillende auteurs als Pablo Neruda en Jorge Luis Borges, die respectievelijk een emotioneel extremisme en een extremisme van de verbeelding voorstonden, kan worden beschouwd als een begrip waarmede door de Zuid-Amerikanen alle literaire uitingen worden gekarakteriseerd die op enigszins geprononceerde wijze de conventionele barrières doorbreken.

ultraïsmo en creacionismo
-spaanse varianten
-mengvorm futurisme (techniek – snelheid), dadaïsme (nihilisme) en kubisme
-ultraïsmo: verdergaan dan de realiteit
-Frederico Garcia Lorca (1898-1936): verzoening traditionele dichten met avant-garde

In 1918 verschenen twee typisch Spaanse bewegingen: het creationisme en het ultraïsme. De Chileense dichter Vicente Huidobro kwam in 1918 in Madrid aan vanuit Parijs, waar hij in kubistische kringen had verbleven. Hij was de vader van het creationisme, dat gebaseerd was op het esthetische principe van de autonomie van de kunst: Deze moest geen realiteit imiteren, maar ze zelf scheppen. Cansinos-Assens stond dan weer bovenaan de lijst van ondertekenaars van het eerste manifest van het ultraïsme (1918), waartussen ook de naam van de Argentijn Jorge Luis Borges stond. Maar de belangrijkste ondersteuner van de beweging was Guillermo de Torre, een expert van de Europese avant-garde die deze al vroeg analyseerde (Literaturas europeas de vanguardia, 1925). Naast de persoonlijke rivaliteit tussen Huidobro en Guillermo de Torre is het zeer moeilijk om de twee bewegingen van elkaar te scheiden (Gerardo Diego bijvoorbeeld, een van de vroegtijdige dichters van de ontluikende Generatie van 1927, werd dan eens tot de ene, dan weer tot de andere gerekend). Beide bewegingen synthetiseren eigenlijk elementen van vorige avant-gardistische stromingen. Van het futurisme houden ze de nieuwe thema’s van de Moderniteit (de dynamiek van de stad, de snelheid en kracht van de locomotief en de auto, de nieuwe uitvindingen) maar ze proberen deze thema’s niet te behandelen als mythe of fetisj a la Marinetti en wenden zich tot een vrolijk en ludiek vitalisme met een humoristische kubistische achtergrond. Ook het antisentimentalisme van het kubisme trok het aan, en de visuele poëzie en de gelijktijdigheid van perspectieven die voor een meervoudig beeld zorgde dat verschillende associaties en betekenissen opriep. Met het dadaïsme hebben ze wel het spel van toeval en absurditeit gemeen en de provocerende absurde humor, maar niet het radicale nihilisme. - (zie het gehele artikel 'Thema: Spanje 1880-1920: Een overzicht' op ned.univie.ac.at)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 37.