kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-04-2011 voor het laatst bewerkt.

Van-Dale

Van Dale

Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal
Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal is een uitgave van Van Dale Lexicografie bv, en staat beter bekend als de 'Dikke Van Dale', de 'Grote Van Dale' of kortweg 'Van Dale'.

De eerste druk van Van Dale was gebaseerd op het Nederlands-Franse deel van het Nieuw Fransch-Nederduitsch en Nederduitsch-Fransch Woordenboek van S.J.M. van Moock, dat tussen 1843 en 1846 was verschenen.

Johan Hendrik van Dale


De Dikke van Dale is uiteindelijk vernoemd naar Johan Hendrik van Dale, die het 'Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal' van I.M. Calisch en N.S. Calisch uit 1864 bewerkte tot zijn eigen woordenboek. Hij paste in deze uitgave de spelling toe van De Vries en Te Winkel, die in 1863 de basis hebben gelegd voor de huidige Nederlandse spelling.

De naam 'Dikke Van Dale' komt waarschijnlijk voort uit de dikke zevende druk uit 1950, de eerste van na de Tweede Wereldoorlog. Een grondige herziening ten opzichte van zijn voorgangers.

De Dikke Van Dale beschrijft "het hedendaagse Nederlands, met een terugblik op de voorbije 150 jaar". De betekenissen van de woorden staan in chronologische volgorde: de eerste omschrijving is dus de oudste en niet per se de belangrijkste. "De gebruiker moet zelf zijn standpunt bepalen, en zijn uitgangspunt moet daarbij niet zijn: het staat in Van Dale, dús het is zo, want het omgekeerde is veeleer het geval: ómdat het zo is (naar het beste weten van de bewerkers) staat het (zo) in Van Dale."

Johan Hendrik van Dale


Johan Hendrik van Dale, geboren 15 februari 1828 in Sluis – overleden 18 of 19 mei 1872 aldaar, was hoofdonderwijzer en archivaris in Sluis. Zijn ouders kwamen uit het Oost-Vlaamse Eeklo waar zij vertrokken nadat er een pokkenepidemie was uitgebroken.
Van Dale behaalde op zijn zestiende zijn eerste onderwijsbevoegdheid. 23 mei 1854 werd hij aangesteld als hoofdonderwijzer aan de openbare school in zijn geboorteplaats waar hij vanaf 1855 ook stadsarchivaris was. Daarnaast schreef hij leerboeken over taalzuiverheid, spraakkunst en zinsontleding, geschiedkundige artikels en brochures over Sluis. Ook richtte hij de oude rederijkerskamer 'De Oranjebloem' weer op.
In 1867 kreeg hij de opdracht om de eerste druk van het Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal uit 1864 van I.M. Calisch en N.S. Calisch te herzien. Toen hij in 1872 overleed aan de pokken waren de eerste afleveringen al uitgegeven. De reeks werd voltooid door zijn leerling Jan Manhave.

Van Dale Lexicografie BV

Uitgeverij van woordenboeken, gevestigd in Utrecht vernoemd naar Johan Hendrik van Dale (1828-1872), de grondlegger van het bekende Nederlandse woordenboek in zijn huidige vorm.
Van Dale is vooral bekend als uitgever van het 'Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal', ook bekend als de Dikke Van Dale. Andere uitgaven zijn een woordenboek Hedendaags Nederlands, vertaalwoordenboeken voor moderne vreemde talen, een idioomwoordenboek en een serie praktijkgidsen (waaronder het Stijlboek NRC Handelsblad uit 2000 en het Stijlboek VRT uit 2004). Ook de woordenboeken die onder de vlag van Koenen verschijnen (zoals een verklarend woordenboek en enkele vertaalwoordenboeken) zijn uitgaven van Van Dale Lexicografie. Er is nu ook een versie op cd-rom: de Dunne Van Dale.
De naam 'Van Dale', die in zwierige letters alle uitgaven van Van Dale Lexicografie siert, is een gestileerde weergave van de handtekening van Johan Hendrik van Dale. Dit beeldmerk werd voor het eerst gebruikt bij de vijfde druk van het verklarende woordenboek uit 1914.

Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2081.