kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 03-06-2008 voor het laatst bewerkt.

Walter Pater

Engelse essayist en literatuur- en kunstcriticus, geboren 4 augustus 1839 - overleden 30 juli 1894.

De kunsthistoricus Walter Horatio Pater legde de theoretische grondslag van het estheticisme in een serie opstellen uit 1867-1868, in 1873 verzameld in Studies in the History of the Renaissance, waarin hij stelde dat het leven intens geleefd moest worden, op zoek naar een schoonheidsideaal.

“Altijd te branden van dit felle, juweelachtige vuur, deze extase vast te houden – dat is succes in het leven. Iemand die het leven ten volle proeft en gloeit van levensenergie, is iemand die een succesvol leven leidt.” - (Horatio Walter Pater)

Toen Oscar Wilde hoorde dat de schrijver en criticus Walter Pater was gestorven, moet hij hebben uitgeroepen: `Was he ever alive!' Zelfs de dood van een bewonderde vriend en meester was voor hem geen reden om een bon mot te laten schieten. En dat hij Pater bewonderde, daarover kan geen twijfel bestaan. 'My golden book', placht hij diens Studies in the History of the Renaissance (1873) te noemen, `I never travel anywhere without it'. Net als bijna alle andere `estheten' van het Britse fin-de-siècle had hij zijn opvattingen voor een belangrijk deel aan Pater ontleend. - antieke denken door zijn cultiveren van de “relatieve” geest in plaats van de “absolute”.... Voor de moderne geest is niets bekend, of kan met zekerheid gekend worden, alleen relatief en onder omstandigheden.' Met andere woorden: de samenleving van mensen is een gebeuren, dat dagelijks tot stand komt door bewuste en onbewuste acties en interacties van mensen. Samenleven is evolutionair als het leven, in weerwil van elke antropomorfistische claim. - (Walter Pater in Coleridge’s Writings (1866))

Biografie
Als fellow van Brasenose College had hij zich teruggetrokken in Oxford (waar Wilde hem in 1877 leerde kennen), omringd door jonge, atletisch gebouwde studenten die tegemoet kwamen aan zijn - vermoedelijk platonisch gebleven - homoseksuele hunkeringen. Buiten het College leefde hij samen met zijn twee zusters een uneventful life, onderbroken door incidentele reisjes naar Italië en door het bescheiden schandaal vanwege de 'heidense' implicaties van de 'Conclusion' bij zijn Renaissance-studies. Biograaf Denis Donoghue (Walter Pater. Lover of strange souls) heeft dan ook de grootste moeite een heel boek te vullen met Paters levensgeschiedenis: driekwart van de tekst gaat over diens werk. Terecht, want daarin heeft Paters ware - contemplatieve - leven zijn neerslag gevonden. - decadentisme en nervosisme, deel uit van een uitgelezen vocabulair waarin de mentaliteit van het fin-de-siècle zich verdicht. Volgens Pater belichaamde de dilettant de esthetica die hem voor ogen stond. Dilettant was voor hem een kunstenaar die zijn artistieke (en levens-) ervaring baseert op vluchtige zintuiglijke indrukken; hij voegt die impressies samen tot een 'Mood', die ze een harmonische, artistieke eenheid verleent. Dit artistieke geheel biedt, door zijn conserverende werking, de oplossing voor het probleem van de vergankelijkheid dat zwaar weegt op Paters kunstleer. Dilettantisme hangt nauw samen met andere kernbegrippen uit Paters esthetica: de 'bricolage' of 'montage' en het 'essay' dat volgens Pater in literair opzicht dezelfde functie vervult als andere dilettantische kunstwerken. Zij vormen de sleutelwoorden van wat je Paters esthetica van het dilettantisme mag noemen. - (Maarten van Buuren Walter Pater door J. Hopman www.elseviermaandschrift.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 505.