kunstbus
Dit artikel is 12-04-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Evangelisch-Lutherse Kerk

De Evangelisch-Lutherse Kerk is een kerkgenootschap waarvan de oorsprong wordt gevonden in het werk van de zestiende-eeuwse Duitse kerkhervormer Maarten Luther. De Evangelisch-Lutherse Kerk (ELK) was in Nederland een luthers kerkgenootschap van 1818 tot 2004.

Wereldwijd zijn er zo'n 80 miljoen mensen lid van lutherse kerken. Daarvan wonen er 25,6 miljoen in Duitsland (waar het de op een-na grootste denominatie (EKD) is), 19 miljoen in Scandinavië, 8,5 miljoen in de Verenigde Staten en Canada en de overige wonen in Centraal-Europa. In Denemarken, Finland en IJsland is het de staatsreligie. In Zweden was dat tot het jaar 2000 het geval, in Noorwegen tot 2012.

Nederland

De eerste lutherse gemeenten in Nederland dateren al uit de 16de eeuw, de eeuw van de Reformatie. Amsterdam was in de eerste eeuwen vooral het centrum van de lutherse activiteit, doordat daar veel luthersgezinde kooplieden woonden, die afkomstig waren uit Duitsland en Scandinavië.

Groningen

Ook in andere steden waren het migranten die lutherse gemeenten stichtten, zoals de Duitse huurlieden die in Groningen de stad beschermden bij het beleg van de stad in 1672.
De Lutherse Kerk in de Haddingestraat te Groningen werd in 1696 in gebruik genomen. De kerk wordt ook wel zwaantjeskerk genoemd, in de top van de voorgevel heeft het een gevelsteen in de vorm van een zwaan. In de kerk bevindt zich het graf van orgelbouwer Albertus Antoni Hinsz. In de kerk zijn twee orgels aanwezig: één gebouwd door de firma Van Oeckelen (1896) en een van de hand van Bernhardt Edskes (2017)

De eigenlijke Evangelisch-Lutherse Kerk in Nederland is pas opgericht in 1818. In Nederland is de ELK vrijwel altijd een relatief klein kerkgenootschap gebleven, met enkele duizenden leden. Net als in Duitsland werd het kerkgenootschap door het merendeel van de andere protestantse kerkelijke genootschappen gezien als tamelijk vrijzinnig; de invloed van de moderne theologie is er groot.

In 2004 ging de ELK als kleinste partner met de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Nederlandse Hervormde Kerk op in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Oorspronkelijk zouden in dat proces ook enkele andere kleine kerken deelnemen, maar die waren in de loop der tijd afgehaakt. De ruimte voor de lutherse identiteit binnen de PKN was voor sommige orthodoxe gemeenten een van de redenen om heftig te protesteren tegen de eenwording. Desondanks zijn de specifiek lutherse geschriften en gebruiken erkend, en bestaan de lutherse gemeenten van vóór de vereniging nog altijd binnen de PKN als zelfstandige kerken met een eigen identiteit.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.

Pageviews vandaag: 865.