kunstbus
Dit artikel is 08-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Gerardus Heymans

Gerardus (Gerard) Heymans (Ferwerd 1857 - Groningen 1930) was filosoof, logicus, psycholoog en hoogleraar geschiedenis der wijsbegeerte, logica, metafysica en zielkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Heymans wordt beschouwd als een van de belangrijkste filosofen die Nederland heeft voortgebracht, en tevens als grondlegger van de experimentele psychologie in Nederland.

Biografie
Heymans werd geboren als zoon van de gemeentesecretaris Jan Hendrik Heijmans Gerardzoon en Sara Henriƫtte Wijsman. Hij volgde de HBS te Leeuwarden en studeerde daarna rechten en wijsbegeerte aan de Universiteit van Leiden onder Jan Pieter Nicolaas Land, om er in 1880 te promoveren in de staatswetenschappen. Verder studeerde hij te Freiburg im Breisgau wijsbegeerte, waar hij in 1881 bij Wilhelm Windelband promoveerde. Hij trouwde op 15 september 1881 te Leiden met Anthonia Berendina Theodora Barkey. Zij overleed op 6 december 1910 in Amsterdam. Hun huwelijk bleef kinderloos.

Berlage
Rond 1884 gaf Heymans de architect Hendrik Petrus Berlage opdracht zijn toekomstige huis te ontwerpen aan de Ubbo Emmiussingel 108 naast het tegenwoordige Groninger Museum. Berlage ontwierp een markant huis, dat in stijl doet denken aan een middeleeuwse burcht. Villa Heymans is nu een rijksmonument.

Van 1890 tot 1927 was Heymans hoogleraar wijsbegeerte en psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, als opvolger van Bernard van der Wijck. Onder zijn studenten waren H.J.F.W. Brugmans, J.J. Poortman en Jacob Luning Prak. In 1919 werd Heymans de eerste voorzitter van de Studievereniging voor Psychical Research (SPR).

Heymans was lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) te Amsterdam tot november 1919, toen hij uit protest wegens de zijns inziens niet neutrale houding der Akademie zijn lidmaatschap opzegde.

Heymans' werkterrein strekt zich uit van de kennisleer, methodologie, metafysica, esthetica, ethiek en heilsleer tot de algemene psychologie, speciale psychologie, de psychologie van de vrouwen en parapsychologie.

Op het gebied van de psychologie ontwikkelde hij de theorie van het psychische monisme, dat stelt dat de werkelijkheid slechts uit psychische processen bestaat, en dat het enkel de zintuigen zijn die ze als fysische verschijnselen aan ons laten voordoen. De 'kubus van Heymans' is een weergave van zijn typologie.

Heymans was een groot voorstander van de empirische methode en voerde het experiment in waar dat maar kon. In 1892 richtte hij in Groningen het eerste Nederlandse psychologisch laboratorium in, waarin hij onderzoek verrichtte in de algemene psychologie. In navolging van Wilhelm Wundt introduceerde hij hiermee de experimentele psychologie in Nederland.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.


Er is nog niet op dit artikel gereageerd.

Pageviews vandaag: 90.