kunstbus
Dit artikel is 03-04-2020 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

historie

his·to·rie (de; v; meervoud: histories, historiën)
1 geschiedenis
2 verhaal, geschiedverhaal
3 zaak, aangelegenheid

Al dan niet via Oudfrans istorie [begin 12e eeuw; Rey] ontleend aan Latijn historia ‘geschiedschrijving, verhaal’, zelf ontleend aan Grieks historíā ‘onderzoek, wetenschap; de daardoor verworven kennis, verslag, verhaal’, afgeleid van historeĩn ‘bestuderen, te weten komen’, afgeleid van hístōr ‘wijze man, rechter’. Hístōr moet zijn ontwikkeld uit ouder *ís-tōr, de klankwettige reflex van pie. *wid-tōr, waarin het eerste lid de nultrap is van de wortel pie. *weid- ‘zien’, waaruit ook Nederlands → weten.

In de Middeleeuwen werd vaak weinig onderscheid gemaakt tussen een waargebeurde vertelling van geschiedkundige feiten en een romantisch verhaal, en voor beide wordt dan ook wel de term historie gehanteerd. In elk geval ging het altijd om een geschreven verhaal, waarmee het zich duidelijk onderscheidde van → geschiedenis (oorspr. ‘dat wat geschiedt’), zoals in het Vroegnieuwnederlands nog blijkt uit history van de geschiedenisse ‘de beschrijving van het gebeurde (= de geschiedschrijving)’ [1573; WNT]. Pas in het Nieuwnederlands vervaagde het onderscheid: zowel geschiedenis als historie kunnen slaan op ‘hetgeen gebeurd is’ en op ‘de beschrijving van wat gebeurd is’. Onder invloed van de wetenschappelijke bestudering van het verleden, dat niet meer werd gezien als een opeenvolging van afzonderlijke gebeurtenissen maar als één samenhangend geheel, worden de meervoudsvormen geschiedenissen en historiën nu nauwelijks meer gebruikt.

Wereldgeschiedenis Nederland
600000 v.C.: Ontstaan van de menselijke taal
8000 v.C.: Eerste muzikale uitingen van de mens (ratels, rammelaars, bromhout, eentonige fluiten uit beenderen)
6000 v.C.: Zang en slaginstrumenten.
3200 v.C.: Uitvinding van het wiel
Hunebedden ca. 3000 voor Christus
Vroege landbouwers
Plato (ca 427 - 347 v.Chr.)
Aristoteles (ca 384 - 322 v.Chr.)
Alexander de Grote (356 - 323 v.Chr.)
:
68: Nero pleegt zelfmoord
117-137: Keizer Hadrianus breidt het Rijk verder uit.
Op de grens van de Romeinse wereld
250-275: Franken vallen regelmatig het Romeinse rijk m.n. Gallië binnen.
313: Christendom staatsgodsdienst in het Romeinse Rijk.
330: Het ontstaan van Constantinopel
364: Het Romeinse rijk wordt gesplitst Oost- en WestRomeinse rijk
De Romeinse Limes 47-ca. 400
472: De laatste West Romeinse keizer Romulus Augustulus wordt afgezet. De vroege Middeleeuwen beginnen
Frankische Rijk onder Clovis. Na zijn dood wordt het Rijk verdeeld. De Noordgrens tussen Franken en Friezen zal door de Schelde worden gevormd.
Willibrord 658-739
Verbreiding van het christendom
(570-630) Mohammed
vanaf 650: Islamitische expansie
(742-814) Karel de Grote.
25-12-800: Karel de Grote wordt keizer.
843: Verdrag van Verdun. Met de verdeling van Europa komt er een eind aan de poging het Westromeinse rijk te herstellen.
Keizer Otto III probeert tevergeefs het Westromeinse rijk te herstellen. Oostenrijk onstaat.
1054: Schisma Orthodoxe en Rooms-Katholieke Kerk.
1066: Verovering Engeland door Willem de Veroveraar.
1095-1254: Kruistochten.
1095 Paus Urbanus II roept op tot de eerste kruistocht tegen Islam.
23-9-1122: Concordaat van Worms. Keizer en Paus worden het eens over de benoemingen in de kerk (investituur).
Hebban olla vogala ca. 1100
Het Nederlands op schrift
1244: Verovering van Jeruzalem door de Moslims.
1250-1290: Mongoolse invallen in het nabije Oosten.
1254-1323: Marco Polo onderneemt reizen naar Azië.
1337: Zeeslag bij Sluis is begin van 100-jarige oorlog (1337-1453) Frankrijk-Engeland.
1265-1321: Dante
Karel V 1254-1296
Een Hollandse graaf en ontevreden edelen
1304-1374: Petrarca
1400-1500: Bourgondisch Hof.
1400-1500: De Medici.
1400-1600: Humanisme.
1440: Uitvinding olieverf.
De Hanze 1356-ca. 1450
Handelssteden in de Lage Landen
1450: Boekdrukkunst.
mei 1453: Val van Constantinopel. Einde Oost-Romeinse beschaving.
1443-1503 Paus Julius II
1492: Columbus ontdekt Amerika.
31-10-1517: Luther protesteert met 95 stellingen tegen aflaathandel. Erasmus 1469-1536, Een internationaal humanist
21-9-1558: Karel V overlijdt te Spanje. Karel V 1500-1558, De Nederlanden als bestuurlijke eenheid
Willem van Oranje 1533-1584
1550-1650: Godsdienstoorlogen Contrareformatie.
1566: Beeldenstorm.
1564-1616: William Shakespeare. 1568-1648: De 80-jarige oorlog.
1579: De Republiek der Nederlanden 1588-1795
1598-1685: Edict van Nantes.
1638-1715 Lodewijk XIV.
1662 Bouw paleis Versailles.
VOC De Verenigde Oostindische Compagnie 1602-1799
De Beemster 1612
Amsterdam 1613-1662
De Statenbijbel 1637
Hugo de Groot 1583-1645
Rembrandt 1606-1669
Michiel de Ruyter 1607-1676
1648 De Republiek der Nederlanden.
Atlas Major van Blaeu 1662
Spinoza 1632-1677
1672 Rampjaar.
Slavernij ca. 1637-1863
Mensenhandel en gedwongen arbeid in de Nieuwe Wereld
1748 Pompeji.
1756-1763: Zevenjarige oorlog in Europa.
1769: Uitvinding stoommachine door Watt.
1776: Amerika onafhankelijk.
Eise Eisinga 1744-1828
De Verlichting in Nederland
1789: Franse revolutie.
1769-1821: Napoleon I
Bataafse-Republiek
1788-1860: Schopenhauer.
1800-1950: industriele revolutie.
19-10-1813: Napoleon verslagen bij Leipzig.
Een voorlopig eind aan de Franse overheersing.
18-6-1815: Napoleon definitief verslagen bij Waterloo.
1814-1815: Congres van Wenen.
Koning Willem I 1772-1843
Het koninkrijk van Nederland en België
1816: Fotografie.
1830: Eerste spoorwegen.
1837: Uitvinding telegrafie.
1818-1883: Karl Marx. De Grondwet 1848
Max Havelaar
1851: Bouw Chrystal Palace.
1809-1882: Charles Robert Darwin.
1861-1865: De Amerikaanse Burgeroorlog. Verzet tegen kinderarbeid
1870-1871: Frans-Duitse oorlog
1868: Japanse invloed op culturele leven Europa.
Vincent van Gogh 1853-1890
vanaf 1870: Film
1872: Uitvinding telefoon
1885: Eerste auto's
1889: Wereldtentoonstelling Parijs
1899: Draadloze telegrafie
1903: Eerste vliegtuigen
1905: Russisch-Japanse oorlog.
1844-1900: Nietzsche.
1856-1939: Sigmund Freud
Aletta Jacobs 1854-1929

1911: Eerste televisietoestel.
Opkomst Radio.
1879-1955: Einstein
1914-1918: Wereldoorlog I.
1917: Russische Revolutie.
1929: Beurskrach Wallstreet: De crisisjaren 1929-1940
1937-1939: Spaanse Burgeroorlog
1940-1945: Wereldoorlog II.
Jodenvervolging
1945: Atoombommen eindigen de oorlog.
Anne Frank 1929-1945
1945-1989: Koude Oorlog.
1948: Israel.
1950-1953: Koreaanse oorlog.
1956: Castro grijpt macht op Cuba.
1957 Europese Economische Gemeenschap
1961: Berlijnse Muur.
Indonesië 1945-1949
Willem Drees 1886-1988
De watersnood 1953
Opkomst televisie
1963: Kennedy vermoord.
1964-1975: Vietnamoorlog.
Opkomst ruimtevaart.
Provo beweging
1967: Zesdaagse Oorlog.
1969: Eerste mens op de maan.
Dekolonisatie Suriname en de Nederlandse Antillen
1983: Protest tegen kruisraketten
Opkomst Computer.
1989: Val Berlijnse Muur.
1991: Val Sovjet-Unie.
1991: Golfoorlog.
Opkomst Internet.

Oorlog voormalige Joegoslavië

2001: Aanslag Twintowers.



Pageviews vandaag: 604.