kunstbus
Dit artikel is 21-01-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

huismerk

Oook handmerk. Merkteken, vroeger op huizen aangebracht merk, b.v. op een gevelsteen. Het teken waarmee men zijn eigendom aanduidde, ook de handtekening, in de tijd dat men nog niet schrijven kon. Uit de huisen hofmerken ontwikkelden zich meermalen wapens ook voor niet edele geslachten, fock. andreae, Oudn. burg. recht 1, 31. Een huismerk is een eenvoudig gelijnd hoekig teken waarmee een persoon of een boerderij en het daarbij behorende bezit worden aangeduid.

Het huismerk ging in rechte lijn over op de oudste zoon; de jongere zoons voegden er een onderscheidingsteken aan toe. Met de oud-Germaanse runen hebben de huismerken niets te maken.

Oorspronkelijk was het een geheimzinnig teeken ter afwering der booze geesten. Later werd het huismerk een persoonlijk merk, hetzij als handmerk, als koopmansmerk of als kunstmerk. De zegels van adellijke, zoowel als van niet adellijke geslachten waren vooral in de 14e eeuw zeer eenvoudig en bevatten bijna alle een zgn. huismerk. Deze merken gelijken veel op runenteekens. Vaak hebben ze den vorm van een 4. Men beschouwt het kruisje, dat een handteekening vervangt als een overblijfsel van zulk een persoonlijk merk. Vee en handelswaar werden vroeger van het huismerk voorzien en ook op grafsteenen werd het aangebracht.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.