kunstbus
Dit artikel is 24-02-2022 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

kalender

De kalender is een systeem voor het indelen van de tijd in perioden, zoals jaren, maanden, weken en dagen. 1. lijst, stel bladen waarop de verdeling van het jaar is aangegeven; 2. stelsel waarnaar de lengte van de jaren enz. geregeld is. 3. Iedere orde, parochie, bisdom en klooster heeft: een eigen kalender (heiligenkalender), gekenmerkt door de speciale aandacht die de ordeheiligen, bisdomsheiligen of parochieheiligen krijgen naast de algemeen vereerde heiligen.

Hoe belangrijker een heilige in de organisatie, hoe meer (geboden) feestdagen er gevierd worden: dies natalis (overlijdensdag en geboorte in het eeuwige leven), inventio (de dag waarop de overblijfselen van een heilige werden gevonden), elevatio (de dag waarop de relieken op het altaar verheven werden), translatio (dag waarop het gebeente naar elders werd gebracht), adventus (dag waarop de relieken elders aankwamen). Het bisdom Utrecht kende als speciale heiligen: Martinus, Pontianus en Agnes; het bisdom Groningen wellicht Otger. Aan de kalender worden telkens nieuwe heiligen toegevoegd n.a.v. heiligverklaringen, maar heiligen worden ook verwijderd omdat de kalender te vol raakt (op geboden feestdagen mag niet gewerkt worden). Bovendien is heiligenverering onderhevig aan mode. Dit alles kan leiden tot datering van de kalender.

Groningen
Vanaf 1701 voerden Stad en Lande de gregoriaanse kalender in. Deze verving de juliaanse, die geen rekening houdt met de exacte duur van een jaar. Het verschil tussen beide was twaalf dagen. De stad had de gregoriaanse kalender al gehanteerd tussen 1583 en 1594. Daarom is het gebruik van 'oude' respectievelijk 'nieuwe stijl' niet eenduidig in de bronnen. Zie ook inhuurtermijnen.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.