kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Poerim

Poeriem

Poeriem is een joods feest. Het uit de Oud-Perzische taal afkomstige woord 'poer' betekent 'lot', reden waarom Poeriem ook wel het Lotenfeest wordt genoemd. Het wordt gevierd op de 14 adar in de joodse kalender en valt daarmee in het vroege voorjaar. In steden die in de tijd van de Tweede Tempel ommuurd waren viert men Poeriem een dag later, op 15 adar, het zogeheten Sjoesjan Poeriem; heden ten dage is dit enkel in Jeruzalem het geval. In de Tenach is de inzetting van dit feest terug te vinden in het boek Ester hoofdstuk 9:20-23.

Op dit feest herdenkt men in het jodendom dat op deze dag(en) in het lot van het Joodse volk dat in de vijfde eeuw v. Chr. in ballingschap leefde in het Perzische Rijk, een keer werd gebracht en zij van uitmoording werd gered. Dit wordt uiteengezet in het verhaal van Est(h)er dat in het gelijknamige boek uit de Tenach staat beschreven. Koning Achasjveros (Xerxes) had de Jodin Ester (haar Hebreeuwse naam was Hadassa) tot vrouw genomen en daarmee werd zij ook koningin. Haar oom Mordechai was ter ore gekomen dat de Perzische antisemitische hoveling Haman een complot aan het smeden was om de Joden uit te roeien. Haman had daarvoor naar Perzisch gebruik door middel van een lot bepaald op welke dag hij dit wilde doen. Mordechai deelde dit aan Ester mee en dankzij haar hoge positie wist zij dit aan haar gemalin de Perzische koning over te brengen zodat er op tijd tegenmaatregelen konden worden genomen. Het resultaat was dat Haman met zijn zoons en verdere trawanten zelf ter dood werden gebracht en deze potentiƫle doemdag voor de Joden veranderde in een feestdag.

Aan Poeriem gaat een vastendag vooraf (13 adar), het zogenoemde ta'aniet Ester dat letterlijk het 'vasten van Ester' betekent. Deze vastendag begint in de ochtend van 13 adar en eindigt bij het donker, dus tijdens de avonddienst en de lezing van het boek Esther. Na Maariv (avonddienst) wordt de 'megilla', het boek , voorgelezen door een voorzanger die goed bekend is met de melodie daarvoor, wat de volgende dag aan het einde van Shacharis, de ochtenddienst, nog eens wordt herhaald. Ook vrouwen en zelfs kleine kinderen zijn verplicht zowel 's avonds als 's ochtends de voorlezing te horen. Vaak wordt voor huisvrouwen later op de avond en de volgende dag tijdens de middag nog een lezing gehouden, zodat er op ieder moment iemand thuis is voor de (kleine) kinderen. Zelf lezen telt niet; de megilla moet door iemand anders worden voorgelezen. Of de voorlezing voor vrouwen door een vrouw gedaan kan worden is (binnen het orthodoxe jodendom) een punt van discussie.

Telkens als tijdens de voorlezing de naam van Haman valt maakt men dan veel kabaal (de kinderen draaien met zogeheten Hamanratels) om te vieren dat deze slechterik niet heeft gezegevierd maar zelf het onderspit heeft moeten delven. Ook bidt men een speciaal dankgebed tot God. De Joden uit de toenmalige Perzische hoofdstad Susa hadden dit namelijk zo gedaan alvorens Ester naar de Perzische koning had durven toe te gaan om hem te informeren over de boosaardige plannen van Haman. Het was namelijk gebruik in het Perzische Rijk dat men niet zomaar uit zichzelf naar de koning mocht gaan en als men dat wel deed liep men het risico ter dood te worden gebracht. Vandaar die voorbereiding door middel van het vasten, een algemeen gebruik bij de Joden waardoor men de hulp van God tracht(te) af te smeken.

Het feest heeft verder een uitbundig en vreugdevol karakter en wordt wel vergeleken met het carnaval, en is vol met vrolijke liedjes en verkleedpartijen. Ook eet men speciale gerechten zoals Hamansoren en geeft men vrienden kadootjes (misjloach manos/manot), in het Nederlands verbasterd naar sjlachmones) en geld aan arme mensen, dit laatste uit een oogpunt van "tsedaka", dat wil zeggen rechtvaardigheid in combinatie met liefdadigheid.

Een traditioneel gebruik onder sommigen is om zoveel alcohol te consumeren dat men geen onderscheid meer kan maken tussen Haman en Mordechai. Anderen bereiken dit door even te slapen - een slapend persoon kan dit onderscheid immers evenmin maken als iemand die dronken is. Anderen doen geen van beiden.

Data in de Gregoriaanse kalender
2007: 3 maart ('s avonds) en 4 maart (overdag)
2008: 20 maart ('s avonds) en 21 maart (overdag)
2009: 9 maart ('s avonds) en 10 maart (overdag)
2010: 27 februari ('s avonds) en 28 februari (overdag)


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Poeriem
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 46.