kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


teak fruitschaal of saladeschaal van Alfi voor Hans Hansen

Een grote stijlvolle teak salade- of fruitschaal, in de jaren vijftig vervaardigd door het Deense bedrijf Alfi voor de befaamde winkel en werkplaats Hans Hansen in Kolding, Denemarken. Het stickertje van het warenhuis zit nog op de bodem geplakt.
Prijs: € 800

Dit artikel is 30-10-2012 voor het laatst bewerkt.

Reliekschrijn

Het/de reliekschrijn (m)

Versierd kistje waarin een of meer relikwieën/relieken bewaard worden.

De relikwie (v)(relikwieën)
Het/de reliek (v)(relieken) == relikwie
1. door gelovigen vereerd overblijfsel van een heilige of van een voorwerp dat met Christus of met een heilige in aanraking is geweest
2. voorwerp, afkomstig van een bemind of vereerd persoon of afkomstig uit vroeger tijd, waaraan de bezitter veel waarde toekent

Het relikwiekruis == reliekhouder in de vorm van een kruis
De reliekhouder (m) == omhulsel voor een of meer relikwieën
Het/de reliekaltaar (m) == altaar waarin relikwieën worden bewaard

Relikwieën of relieken zijn overblijfselen (Latijn: reliquiae), in het bijzonder overblijfselen die voorwerp van religieuze verering zijn.
Met name in het hindoeïsme, het boeddhisme en het rooms-Katholieke en orthodoxe christendom spelen relikwieën een belangrijke rol. Binnen sommige stromingen van de islam zijn relikwieën ook belangrijk, maar binnen andere worden ze verguisd als afgoderij.

Binnen het rooms-katholicisme worden met relikwieën de overblijfselen bedoeld van het lichaam van heiligen, van door hen achtergelaten voorwerpen of van voorwerpen die met hun lichaam in contact zijn geweest.
Dergelijke relikwieën worden, op volgorde van belang, in drie categorieën ingedeeld:
. Eerste graad: Lichaamsdeel van een heilige.
. Tweede graad: Kledingstuk van een heilige.
. Derde graad: Voorwerp dat met een heilige in contact is geweest.

Het vereren van relikwieën is terug te voeren op de vroeg-christelijke gewoonte om de liturgie te vieren boven het graf van martelaren. Toen in later tijden op dergelijke graven kerken verrezen, ontstond de gewoonte om relikwieën in of onder het altaar te plaatsen. Onder het altaar dient zich daarom nog altijd een relikwie van een martelaar te bevinden.

In de late Middeleeuwen vormden relikwieën een bron van levendige handel. Tegenwoordig verbiedt de katholieke kerk het handelen in eerste- en tweedegraads relikwieën. Handel in relikwieën uit de derde graad is wèl toegestaan. Een relikwie draagt een zegel en komt met een certificaat. Zegels en certificaten worden afgegeven door bisschoppen, abten en in het bijzonder de vicaris-generaal van het bisdom Rome. Als de zegel verbroken of niet aanwezig is, is de authenticiteit niet meer aan te tonen. Overigens moet gezegd worden dat dat eigenlijk geldt voor alle relikwieën van heiligen die geleefd hebben vóór ongeveer 1600.

Behalve vanwege de reliekenhandel is vereren van relikwieën binnen het christendom omstreden omdat het een voortzetting zou zijn van heidense heldenverering. Ook zou de reliekenverering de aandacht van de gelovige afleiden van God.
Protestanten wijzen het vereren van relikwieën daarom af.

Voorstanders van relikwieënverering zoeken hun rechtvaardiging in diverse bijbelpassages:
. Mattheüs 9:20-22 - "En zie, eene vrouw, die twaalf jaren het bloedvloeien gehad had, komende tot Hem van achteren, raakte den zoom zijns kleeds aan; want zij zeide in zichzelve: Indien ik alleenlijk zijn kleed aanraak, zoo zal ik gezond worden. En Jezus, zich omkerende en haar ziende, zeide: Wees welgemoed, dochter, uw geloof heeft u behouden. En de vrouw werd gezond van diezelve ure af."
. Handelingen 5:15 - "Alzoo dat zij de kranken uitdroegen op de straten, en legden op bedden en beddekens, opdat als Petrus kwam, ook maar de schaduw iemand van hen beschaduwen mocht."
. Handelingen 19:11 - "En God deed ongewone krachten door de handen van Paulus."

Binnen sommige stromingen van de islam worden ook relikwieën vereerd. Dit geldt met name voor het sjiisme waar de graven van de verschillende sjiitische imams als heilige plekken beschouwd worden. Een goede sjiiet heeft als religieuze plicht om alle twaalf graven van de imams te bezoeken.
Andere stromingen, zoals de puriteinse Wahabieten en salafisten, verbieden dit gebruik echter rigoureus. Zij beschouwen dit als afgoderij. In het wahabietische Saoedi-Arabië is het graf van Mohammed zelfs door de autoriteiten vernietigd en onzichtbaar gemaakt, zodat het geen bedevaarders kan trekken.
Opmerkelijk is verder dat in de Omajjadenmoskee in Damascus een relikwie van Johannes de Doper wordt bewaard. Hij wordt in de islam als één van de profeten gezien.

Een schrijn (< Lat. scrinium) of reliquarium is een kist(je) voor het bewaren van kostbare zaken. Het woord kan echter ook worden gebruikt voor een tempel of kapel die relikwieën bevat.
Schrijnen worden vaak van hout gemaakt en voorzien van houtsnijwerk. De mensen die dit doen worden schrijnwerkers genoemd. Schrijnwerkers maken echter niet alleen kisten, maar ook kasten en andere meubelen. Vandaar de bredere betekenis meubelmaker, zij het van het "betere" soort. Ook wordt de term wel verruimd tot timmerman.
Voorts wordt het woord in bepaalde dialecten in de betekenis doodskist gebruikt.
In religieus taalgebruik kreeg het begrip verdere betekenisuitbreiding: rooms-Katholieken bedoelen er een reliekschrijn mee.
Ook in sommige richtingen van de islam, met name het sjiisme, komen schrijnen voor, waar dan het lichaam van een belangrijk geestelijke ligt bewaard.
In japanologische context verwijst schrijn, mede onder invloed van het Engelse shrine naar een shintoïstisch heiligdom (Jap.: jinja, jing&amp;#363;, miya of shinden).

Een reliekschrijn is een versierde bergplaats om relieken, de resten van heiligen, te bewaren. Een schrijn kan van heel bescheiden tot gigantisch groot zijn. Het kan gaan om het volledige stoffelijke overschot van een heilige, maar ook om kleine gedeelten daarvan, zogenaamde partikels.
De oudste reliekschrijnen waren meestal beurzen van kostbare stof met een draagriem en kwasten. De huidige bursa, waarin vóór en na de heilige Mis de corporale wordt bewaard, is er nog aan verwant, maar heeft een meer vierkante vorm. In verschillende musea worden nog exemplaren bewaard. Een volgend stadium was een reliekenbeurs, maar nu in metaal, meestal verguld zilver.
Langzamerhand kregen de meeste reliekschrijnen de vorm van kleine kerkjes, eerst versierd met blauw emaille, later vooral met veel goud en bergkristal. Een andere populaire vorm was een schrijn in de vorm van een doos die met ivoor was bezet, in allerlei vormen. Dit was vooral geëigend voor kleinere relieken.

In de tijd dat de gelovigen erom vroegen de relieken ook werkelijk te kunnen zien, kwamen houders in de mode die in feite de voorlopers waren van de monstrans die nu nog gebruikt wordt voor uitstalling van het Allerheiligste. Sinds die tijd worden kleinere relieken ook bewaard in ronde metalen doosjes met een glaasje, zogenaamde theca's.

In principe heeft elke katholieke kerk verscheidene relieken, thecae, osculatoria en soms ook schrijnen in haar bezit. Per bisdom worden deze geïnventariseerd in het episcopaal archief. Daar wordt de administratie bijgehouden. Bij het reliek (in het archief van de desbetreffende kerk) wordt een document bewaard waarin de echtheid wordt bevestigd door een bisschop of abt. Overal in de wereld worden relieken vereerd en bewaard.

De monstrans of ostensorium (van het Latijnse "ostendere," dat "laten zien" betekent) is een onderdeel van het liturgisch vaatwerk in de Rooms-Katholieke Kerk. Het is een houder, meestal van metaal, waarin de geconsacreerde hostie wordt getoond.
De oudere, gotische monstransen bestaan dikwijls uit drie torentjes waarvan de middelste een glazen cilinder bevat waarin de hostie kan worden geplaatst. De barokke zonnemonstransen hebben de vorm van een stralende zon op een voet. Het midden van de zon bestaat uit twee ronde glazen plaatjes waarin de hostie wordt geklemd. Het halvemaanvormige knijpertje dat de hostie op zijn plaats houdt (zowel in toren- als in zonnemonstransen,) wordt een lunula genoemd.

Reliekenhandel
In de late middeleeuwen werden relieken nogal eens vervalst. Gelovigen pelgrimeerden naar kerken waar relieken werden bewaard en aflaten konden worden verdiend. Zo werd het voor kerken van economisch levensbelang relieken van populaire heiligen te verwerven. Bij een dergelijke vraag werd nogal eens een bijpassend aanbod simpelweg vervaardigd. Daarbij werd een grenzeloze creativiteit aan de dag gelegd. Zo wordt ergens een beentje bewaard van de haan die kraaide toen de heilige Petrus christus verloochende, maar ook dobbelstenen van de soldaten die dobbelden om Jezus' kleren, stukken van de spons met zure wijn, de ladders van de kruisafneming etc. zijn niet zelden te vinden in reliekschrijnen. Tijdens de contrareformatie werden dergelijke praktijken uitgebannen. Echte schrijnen worden verzegeld, en voorzien van certificaten van de bisschop. Toch zijn er nog steeds relieken van twijfelachtig allooi in circulatie, die echter tegenwoordig meestal meer uit curiositeit dan uit devotie worden bewaard. Zo wordt op verschillende plaatsen (!) de voorhuid van Christus bewaard, en had het bisdom Brugge ooit een druppel melk van Maria.

Lijst van beroemde christelijke relikwieën wereldwijd
Relieken die te maken hebben met Christus zelf
. de relikwieën van het Heilige Kruis
. het Heilig Bloed van Christus
. de Heilige Graal
. de Heilige Lans
. de lijkwade van Turijn
. de Heilige Rok van Trier
. de zweetdoek van Oviedo
. het kleed van Edessa
Relieken van heiligen
. De gebeenten van de heilige apostelen Petrus en Paulus in Rome
. Het niet vergane lichaam van de heilige Bernadette van Lourdes in Nevers
. De relieken van de heilige Theresia van Lisieux in Lisieux
. het gebeente van de heilige Hildgard van Bingen in Eibingen
. de relikwieën van de Drie Koningen in Keulen

Lijst van beroemde christelijke relikwieën in Nederland
Relieken die te maken hebben met Christus zelf
. Het reliek van het heilig Kruis in Dordrecht
. De relieken van het heilig Bloed in Boxtel en Boxmeer.
Relieken die te maken hebben met heiligen
. De relieken van Petrus Canisius die worden bewaard in de kerk aan de Molenstraat in Nijmegen
. Het schedeldak van Bonifatius in Dokkum
. De relieken van de heilige Martelaren van Gorcum in Den Briel
. De relieken van de heilige Servatius in Maastricht
. De relieken van de heilige Lidwina in Schiedam
. De relieken van de heilige Thomas van Kempen in Zwolle.
. De relieken van Werenfridus in Elst, grotendeels vernietigd.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Reliekschrijn

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


teak fruitschaal of saladeschaal van Alfi voor Hans Hansen

Een grote stijlvolle teak salade- of fruitschaal, in de jaren vijftig vervaardigd door het Deense bedrijf Alfi voor de befaamde winkel en werkplaats Hans Hansen in Kolding, Denemarken. Het stickertje van het warenhuis zit nog op de bodem geplakt.
Prijs: € 800

Pageviews vandaag: 55.