kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Soekarno

Soekarno (geboren als Kusno Sosrodihardjo, in het Westen ook wel Soekarno, Soerabaja, 6 juni 1901 – 21 juni 1970) was de eerste president van de Republiek Indonesië. In Indonesië werd hij meestal Bung Karno genoemd (vaak samen met Mohammad Hatta, die Bung Hatta genoemd werd; Bung is een koosnaam zoals vadertje Drees).

Soekarno (ook wel gespeld als Sukarno) werd geboren in Soerabaja. Zijn vader, Raden Soekemi Sosrodihardjo, een Javaan, was schoolmeester op een lagere school. Zijn moeder, Ida Ayu Nyoman Rai, was Balinese.

Soekarno ging eerst naar de Javaanse lagere school (Sekolah Dasar Jawa), daarna naar de ELS (Nederlands-Indië) (Europeesche Lagere School) tot 1915. Hij zat daarna op de HBS (Hogere Burger School) tot 1920. Nadat hij geslaagd was, ging hij naar Bandung waar hij op de TH (Technische Hoogeschool) studeerde. In 1925 studeerde hij af als ingenieur in de architectuur. Hij was slechts korte tijd werkzaam als architect te Bandung.

In 1927 richtte hij, samen met leden van de Algemene Studieclub de PNI (Partai Nasional Indonesia) op, de oudste nog bestaande politieke partij in Indonesië.

In de daarop volgende jaren sloot Soekarno zich voltijds aan bij het - toen nog Nederlands-Indische - verzet tegen de Nederlandse overheersing; hierin ging hij een steeds prominentere rol spelen totdat hij ten slotte de leider van het verzet werd (via zijn Partai Nasional Indonesia PNI, die de totale onafhankelijkheid predikte).

Alhoewel hij niet fel anti-Nederlands was, was hij wel overtuigd pro-Aziatisch en nationalistisch. Om die reden werkte hij in de Tweede Wereldoorlog samen met de Japanners om zo na de Japanse bezetting de macht over te kunnen nemen. Soekarno kon op Java geen kennis nemen van de plannen van de Nederlandse regering in Londen die Indië zelfbestuur beloofde, en in Nederland werd ieder begrip voor Soekarno moeilijk gemaakt.

Op 17 augustus 1945 riep hij de staat Indonesië uit. Tijdens de zogeheten Politionele acties was hij de leider van het Indonesische verzet tegen kolonisator Nederland. In december 1948 werd hij hierbij gevangen genomen door Nederlandse soldaten, maar na de wapenstilstand werd hij weer vrijgelaten.

In 1945 werd hij de eerste president van het onafhankelijk geworden Indonesië; hij zou dit ambt tot 1967 bekleden. Tijdens zijn regering waren er spanningen tussen communisten en moslims. Vanwege deze toenemende spanningen wendde hij zich om zijn macht te stabiliseren, steeds meer tot het leger. Verder voerde hij een sterke nationalistische politiek om de vele volkeren in Indonesië in het gareel te houden.

In 1950 werden de Verenigde Staten van Indonesië omgedoopt in de Republiek Indonesië.

Vanaf 1959 kwam Indonesië in dictatoriaal vaarwater. In 1963 werd het een "geleide democratie" en liet Soekarno zich tot president voor het leven kiezen.

Met buurland Maleisië dat hij ervan beschuldigde de islamitische krachten in zijn land te steunen, kwam het bijna tot een oorlog. In 1965 trad Indonesië uit de Verenigde Naties.

In een sfeer van polarisatie vond op 1 oktober 1965 een staatsgreep plaats geleid door jonge officieren de zogenaamde Untung Putsch. De samenzweerders hadden al langer geprotesteerd tegen de corrupte legertop. De legerleiding bestaande uit de Raad van Generaals bepaalde verregaand het economische leven en maakte zich aan corruptie en een te weelderige levenstijl schuldig. Bij de putsch werden 6 generaals, onder wie generaal Yani ontvoerd en vermoord.

De staatsgreep stond onder leiding van overste Untung en kreeg dan ook de naam de Untung-Putsch.

Een kleine groep zich achtergesteld voelende officieren van de Centraal-Javaanse Diponogoro- divisie, de luchtmacht en de paleisgarde voerde de coup uit. Men liet de commandant van de strategische reserve Soeharto ongemoeid. De moord op de 6 generaals was een zeer grote fout. De PKI was geen partij in deze staatsgreep; zij had geen reden zich tegen de legertop te keren. Ze bleek wel van de putsch op de hoogte, maar steunde deze niet. Wel waren er onderdelen van de PKI bij betrokken, waardoor later de verdenking op de gehele PKI kwam te liggen. De PKI stelde zich echter neutraal op om niet de verdenking op zich te nemen.

De Untung-putsch was voor de legerleiding een mooie kans om de macht te grijpen en met haar oude vijanden, de communisten van de PKI, af te rekenen. Het politieke spel kende echter nog een derde partij die lang verzwegen is. Marchall Green, ambassadeur van de Verenigde Staten in Indonesië, speelde hierbij een belangrijke rol (zie John Roosa, boek uit 2006, Pretext for Mass Murder, blz 13-19). De VS wilden Indonesië in de Koude Oorlog als grondstoffenleverancier en tegenwicht in Zuidoost-Azië behouden voor het Westen. Zo raakte de CIA direct betrokken bij de staatsgreep van Soeharto.

In het halfjaar na de Untung-putch voltrok zich in Indonesië een bloedbad dat nu als genocide aangemerkt kan worden. Hoewel moeilijk te schatten, hebben tussen de 500.000 en 1000.000 Indonesiërs bij deze slachtingen het leven verloren. Vooral op Bali en Centraal- en Oost-Java vielen zeer veel slachtoffers. Deze massamoord is lange tijd verzwegen in en buiten Indonesië. Door opening van de CIA-archieven is er meer bekend over de Amerikaanse rol bij het aan de macht komen van Soeharto.

In het voorjaar van 1966 moest Soekarno de macht overdragen aan generaal Soeharto en in 1967 raakte hij ook formeel alle macht kwijt. Hij werd onder huisarrest geplaatst dat voortduurde tot aan zijn dood in 1970.

Soeharto werd tot aftreden gedwongen in 1998 nadat de economische crisis in Zuidoost-Azië Indonesië in zeer grote problemen had gebracht.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Soekarno.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 901.