kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Dit artikel is 03-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Straatsburg


Straatsburg (Frans en Engels: Strasbourg, Duits: Straßburg, Elzassisch: Strossburi) is de hoofdstad van de regio Elzas in het noordoosten van Frankrijk.

De stad telt ongeveer 264.000 inwoners en de agglomeratie 650.000 (1999).

Straatsburg is tevens de hoofdstad van het departement Bas-Rhin. De stad ligt aan de rivier de Ill, het Rijn-Rhône- en het Rijn-Marne-kanaal, beschikt over een binnenhaven en is een centrum van de motor-, voedsel-, textiel- en machinebouwnijverheid.

Straatsburg is de zetel van de Raad van Europa en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Samen met de Belgische hoofdstad Brussel is het ook de zetel van het Europees Parlement.

Geschiedenis
Het gebied van Straatsburg werd in de tijd van zijn eerste bewoning meervoudig door rivierarmen van de Rijn, Ill en Bruche (Breusch) doorsneden. Evenals de Triboken, hadden reeds de door hen (ca. 50 voor Chr.) verdrongen Kelten zich vanwege de rijke jacht en visvangst in deze delta gevestigd. Voor de Romeinen bood de Ligging van dit visserdorp, evenals de eenvoudige Rijnovergang uitstekende condities voor het aanleggen van een legerplaats.

Onder de Romeinse keizer Augustus werd in 12 v.Chr. Argentoratum ("stad bij de rivier") gesticht. Aanvankelijk was het een militair kamp van het Achtste Legioen nabij de Romeins-Germaanse grens (limes) die in dit gebied door de Rijn gevormd werd. Mettertijd ontstond ten westen van het kamp een burgernederzetting (canabae). Door de uitbreiding van het Romeinse Rijk verschoof de grens naar het oosten en werd Argentoratum een belangrijke havenstad aan de Rijn. Deze uitbreiding was van tijdelijke aard, reeds in 357 na Chr. werd zelfs deze Rijngrens bedreigd. In dat jaar redde Julianus Apostata de Rijngrens nog door zijn overwinning bij de slag van Argentoratum op de zeven stamhoofden der Alemannen. Ondanks deze overwinning, werd reeds een halve eeuw later de Elzas definitief door deze Germaanse Volksstam in bezit genomen. De oorspronkelijk Keltische bewoners evenals de Romeinen werden daarbij verdreven of gingen op in de cultuur van de nieuwe bewoners. Bij de inval van de Hunnen onder Atilla in het voorjaar van 451 werd de Romeinse stad volkomen vernietigd.

Op de plaats van de oude Romeinse vesting, herrees de Frankisch – Allemanische stad met de naam Straatsburg (in documenten verlatijnst tot Strateburgum, "vesting bij de straat"). Sedert de 4e eeuw n.Chr. was de stad bisschopszetel. In 496 werd de stad ingelijfd bij het Frankische Rijk. In 842 wordt de Straatsburgse Eed tussen Lodewijk de Duitser en Karel de Kale afgelegd. Het document dat zowel in het oud-Frans als in het oud-Hoogduits werd opgesteld is daarmee de eerste oorkonde, die in “volkstaal” werd opgesteld. Het is daarmee tevens de eerste schriftelijke uiting van de Franse taal én het eerste document dat van de verdeling van het Frankische Rijk in een Frans- en Duitstalig gebied getuigt. Door het Verdrag van Meerssen wordt Straatsburg in 870 Oost-Frankisch en daarmee als onderdeel van het hertogdom Zwaben opgenomen in het latere Heilige Roomse Rijk. Tussen 982 en 1262 slagen de bisschoppen erin de stad uit het hertogdom los te weken en onder de heerschappij van het bisdom te brengen. In 1015 ontstaat er een basiliek in romaanse stijl.

De vrijstad Straatsburg was in de Middeleeuwen een belangrijk economisch centrum binnen het Heilige Roomse Rijk. De overwinning van de burgers van Straatsburg op de bisschop van Straatsburg, Walter von Geroldseck in 1262, bezegelt de onafhankelijkheid van de stad en geeft haar de status van een vrijstad. Straatsburg wordt een centrum van de mystiek en later van het humanisme.

Nog voordat de "Zwarte Dood" - de verwoestende Europese Pestepidemie van 1347 tot 1351 - de Stad bereikte, vond op 14 februari 1349 één van de eerste en grootste pogroms van de Middeleeuwen in Straatsburg plaats. In de loop van dit zogenaamde „Valentinstagmassaker“ (bloedbad op Valentijnsdag) werden 2000 tot 3000 Straatsburger joden openbaar verbrand. De resterende joden werden uit de stad verbannen.
Daarna was het joden tot het eind van de 18e eeuw – op straffe van de dood - verboden om zich‚ ‘s avonds na 10 uur binnen de stadsmuren te bevinden. Verder diende iedere jood - in de periode dat hij wél in de stad mocht verblijven - voor ieder paard dat hij in de stad bracht of bereed - een bijzondere belasting: het “Pflastergeld” ("straattol") te betalen. Het tijdstip waarop de joden de stad via de Rue de Juifs (Judengasse) dienden te verlaten werd aangegeven door het hoornsignaal van een gemeentelijke heraut. Ter herinnering aan deze tijd, klinkt ook nu nog iedere avond om 10 uur de Jodenklok op de kathedraal van Straatsburg.

De kathedraal van Straatsburg - voltooid in 1439 - met zijn 142 meter hoge toren geldt tot 1874 als het hoogste gebouw ter wereld. Vanaf 1482 kent de stad een standenbestuur. In de 16e eeuw beleeft Straatsburg zijn bloeiperiode als vrijstad. Tijdens de reformatie kiest Straatsburg de Lutheraanse kant. Maar op de Rijksdag van Augsburg sluit het zich niet aan bij de protestantse Confessio Augustana, maar legt het - samen met de steden Memmingen, Konstanz en Lindau - een eigen belijdenis af, de zogenaamde Tetrapolitana, opgesteld door Martin Bucer en Capito.

In 1605 begint de Straatsburgse drukker en boekhandelaar Johann Carolus zijn tot dan toe handgeschreven nieuwsverzamelingen in druk uit te geven. Het nieuwsblad, dat onder de titel Relation Aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien verschijnt, geldt vandaag als de allereerste gedrukte krant.

Bij de Vrede van Westfalen in 1648 verkrijgt de Franse koning het beschermheerschap over een aantal Elzassische vrijsteden. Straatsburg blijft echter een Duitse vrijstad, die desondanks in september 1681 door Franse troepen wordt bezet. In 1697 wordt Straatsburg ten gevolge van de Vrede van Rijswijk bij Frankrijk ingelijfd. De stad, haar taal en haar cultuur blijven Duits, protestanten mogen geen overheidsbetrekkingen meer bekleden en de kathedraal wordt weer als rooms-katholiek godshuis in gebruik genomen. Het bij de Vrede van Rijswijk door Frankrijk ingelijfde Elzas maakt ook daarna geen deel uit van het Franse tolgebied. De douanegrens blijft – zoals ook voordien – over de kam van de Vogezen lopen.

In 1770 en 1771 studeert de bekendste Duitse dichter, Johann Wolfgang von Goethe, aan de Universiteit van Straatsburg. De stad is dan één van de centra van de literaire Sturm und Drang-beweging, en dichters als Jakob Michael Reinhold Lenz en Johann Gottfried von Herder wonen er. Tijdens de Franse Revolutie op 25 april 1792 componeert Claude-Joseph Rouget de l'Isle in Straatsburg op een diner georganiseerd door burgemeester Frédéric de Dietrich, het nieuwe Franse volkslied, de Marseillaise. De stad wordt later ook toevluchtsoord voor Duitse revolutionairen onder wie de dichter Georg Büchner is.

Met de industrialisering in de 19e eeuw verdriedubbelt het inwonertal tot 150.000 inwoners. Tijdens de Frans-Duitse Oorlog, geeft Straatsburg zich op 27 september 1870 over aan de belegerende Badische troepen onder leiding van Generaal von Werder. Bij de daarop volgende Vrede van Frankfurt tussen Frankrijk en Duitsland in 1871 wordt Elzas-Lotharingen ingelijfd door het nieuw gestichte Duitse Keizerrijk. Straatsburg wordt de hoofdstad van het rijksland ("Reichsland") Elzas-Lotharingen. Het duurt tot 1911, voordat dit rijksland dezelfde status als de andere deelstaten van het Duitse keizerrijk krijgt.

Naast Metz en Keulen wordt Straatsburg na 1871 als een van de belangrijkste Duitse vestingen in het westen versterkt, terwijl in de omgeving op strategische plaatsen forten verrijzen.

Na de Eerste Wereldoorlog moet Duitsland de stad bij de Vrede van Versailles in 1919 weer aan Frankrijk afstaan. Overeenkomstig de 14 voorstellen van de Amerikaanse president Wilson vindt er in Elzas-Lotharingen geen referendum plaats. De stad is op dat moment nog overwegend Duitstalig, en er zijn ook Elzassische soldaten die in de oorlog loyaal aan Duitsland waren.

Na de Duitse inval in Polen op 1 september 1939 en de Frans-Britse oorlogsverklaring tegen het Duitse Rijk op 3 september 1939 wordt de stad, net als andere grenssteden en -dorpen, ontruimd. Afgezien van de soldaten in de kazernes blijft Straatsburg tien maanden lang een lege stad. In juni 1940 bezetten Duitse troepen Straatsburg totdat Franse troepen onder het bevel van generaal Lattre de Tassigny de stad in 1944 bevrijden.

Na de Tweede Wereldoorlog zette burgemeester Pierre Pflimlin zich in voor de verzoening met Duitsland, en werd Straatsburg een symbool van de vriendschapsbanden tussen de twee landen en de Europese samenwerking. Sinds 1948 is Straatsburg de zetel van de Raad van Europa.

Bezienswaardigheden en architectuur
De historische stadskern Grande Île tussen de twee armen van de kronkelende rivier de Ill, een zijrivier van de Rijn, is bewaard gebleven en is in 1988 door de UNESCO tot werelderfgoed verklaard. De romaans-gotische Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Straatsburg, gebouwd tussen 1176 en 1439, en in 1547 voorzien van haar beroemd astronomisch uurwerk, is het bekendste kenmerk van de stad. Het plein voor de kathedraal staat als beeldschoon bekend. Het wordt beheerst door de westfaçade van de kathedraal en is omringd door talloze ambachtsliedenhuizen in Alemannisch-Zuid-Duitse stijl met soms vier tot vijf verdiepingen. Kenmerkend zijn de steile daken die nog eens vier tot vijf verdiepingen herbergen. Het bekende Maison Kammerzell met zijn rijke versieringen staat aan de noordelijke kant van het plein.

Aan die oever van de Ill en zijn talrijke kanalen ligt de zogenaamde Looiersbuurt (Duits: Gerberviertel, Frans: La Petite France) met haar bekoorlijke vakwerkbouwstijl, dakkapellen en kleine straatjes.

Op het punt waar de Ill zich in het zuidwesten splitst in vier kanalen die door en om de oude stad voeren, bevinden zicht de Ponts Couverts, de overdekte bruggen. De eerste constructie dateert uit de twaalfde eeuw en diende als verdedigingswerk tegen vijanden die de stad per rivier wilden innemen. Later is de huidige constructie van overdekte bruggen ontstaan: de overdekking diende met name om het kruit tegen de regen te beschermen.

De Temple neuf in de historische stadskern is in 1908 als de grootste protestantse kerk in Frankrijk gebouwd. Andere bekende gebouwen uit het Duitse keizertijdperk zijn het station en de universiteit van Straatsburg.

De Synagogue de la Paix (Vredesynagoge) verving in 1958 de oude, verwoeste synagoge.

Europese hoofdstad
Dankzij de tweetalige en biculturele geschiedenis is Straatsburg bij uitstek geschikt als een van de Europese hoofdsteden. Straatsburg is de zetel van de Raad van Europa, het Europees Parlement (samen met Brussel) en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Momenteel loopt er een actie van een een aantal EP-leden, waaronder bijna alle Belgische en Nederlandse leden, om de maandelijkse verhuizing tussen Brussel en Straatsburg, die de belastingbetaler jaarlijks 136.000.000 EURO kost, af te schaffen en alles in Brussel te organiseren. Onder aanvoer van Zweedse parlementariër Cecilia Malström is een site opgestart (http://www.oneseat.eu), waar de burgers een petitie kunnen ondertekenen. Uiteindelijk is het aan de nationale regeringen om daarover te beslissen. De teller is inmiddels de een miljoen gepasseerd, maar Frankrijk is vooralsnog niet bereid Straatsburg op te geven.

Straatsburg huisvest ook een aantal Europese instellingen zoals het hoofdcommando van Eurocorps, het rekencentrum van de Europese politie Europol en het Europees Directoraat voor de Kwaliteit van Geneesmiddelen. Daarnaast is het ook de vestigingsplaats van de tweetalige Frans-Duitse culturele televisiezender ARTE.

Musea
. Het Musée des Beaux-Arts (Museum van Schone Kunsten) stelt schilderijen ten toon van oude meesters, maar ook van Gustav Klimt.
. Het Musée d'Alsace toont de volkskunst en ambachten van de Elzas.
. Het Musée de l'Art moderne et contemporaine (Museum van Moderne en Hedendaagse Kunst) met het kenmerkende paardenstandbeeld op het dak, is één van de bekendste Europese musea in zijn soort.
. Het Centre Tomi Ungerer toont de tekenkunst en het grafisch werk van de internationaal bekende kunstenaar uit de Elzas. Speelgoed, foto's en het familiearchief maken deel uit van de tentoonstelling.
. Le Vaisseau (Het Schip), geopend in 2005, is een centrum voor wetenschap en technologie voor kinderen en jongeren tussen drie en vijftien jaar.

Kunst en cultuur
. De Opéra national du Rhin beschikt over zijn eigen ballet en orkest, het Orchestre Philharmonique de Strasbourg.
. Het Théâtre de la Choucrouterie is het cabaret van Roger Siffer, dat sinds 1984 bestaat en in het gebouw van een oude zuurkoolfabriek gevestigd is. Die revues worden in twee zalen in Frans en Elzassisch opgevoerd.

Hoger onderwijs en bibliotheken
De Universiteit van Straatsburg is ook de zetel van de Franse Nationale School voor Administratie (École nationale d'administration). De wortels van de universiteit gaan terug naar het jaar 1538, toen Jacques Sturm het protestantse gymnasium stichtte. In 1556 kreeg het de status van academie, in 1621 die van universiteit en in 1631 werd het een koninklijke universiteit. Tijdens de Franse Revolutie werd de instelling gesloten en pas in 1870 heropend. In 1918 verving het Frans weer het Duits als voertaal. In de Tweede Wereldoorlog werd de universiteit naar Clermont-Ferrand verplaatst (tot 1945).

Samen met de universiteiten van Karlsruhe (Duitsland), Bazel (Zwitserland), Mulhouse (Frankrijk) en Freiburg im Breisgau (Duitsland) is de Universiteit van Straatsburg vandaag lid van de Europese Confederatie van Universiteiten aan de Opper-Rijn. Dit beschikt wegens het bijzondere godsdienstige statuut van de Elzas over twee godsdienstige faculteiten (rooms-katholiek en Protestants), die door de staat gesubsidieerd worden. Sinds de jaren 1970 is de universiteit verdeeld in drie instellingen: Université Louis Pasteur (Strasbourg I), Université Marc Bloch (Strasbourg II) en Université Robert Schuman (Strasbourg III).

De grootste openbare bibliotheken in Straatsburg zijn de Bibliothèque Nationale et Universitaire en de Bibliothèque Municipale (Stedelijke Bibliotheek).


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://en.wikipedia.org/wiki/Strasbourg

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Pageviews vandaag: 217.