kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Dit artikel is 29-03-2008 voor het laatst bewerkt.

Vlaanderen



Vlag van Vlaanderen

Vlaanderen is in hedendaagse context de noordelijke deelstaat van België. Op bestuurlijk vlak vormt ze het geheel van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest. Het is een van de welvarendste en meest dichtbevolkte regio's in Europa. De hoofdstad van Vlaanderen is Brussel, dat voor de niet-persoonsgebonden materies evenwel een zelfstandig gewest vormt.

Taal: Nederlands
Religies: rooms-katholiek
Oppervlakte: 13.522 km²
Inwoners: 6.058.368 (01/07/2005, enkel gewest; Brusselse Vlamingen niet meegerekend)
– Dichtheid: 448 inw/km²
Tijdzone: UTC +1
Regionale feestdag: 11 juli - feestdag van Vlaanderen
Volkslied: De Vlaamse Leeuw

De term Vlaanderen heeft verschillende betekenissen:
. de maatschappelijke gemeenschap van de Vlamingen, met meer dan 6 miljoen mensen de meerderheid van de Belgische bevolking;
. de politieke gemeenschap van alle Nederlandstalige Belgen, verenigd in de Vlaamse Gemeenschap, die bevoegd is voor de persoonsgebonden materies;
. het eentalig-Nederlandse Vlaams Gewest, waar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geen deel van uitmaakt, vooral bevoegd voor economische materies, maar opgegaan in de Gemeenschap, waardoor er slechts één Vlaamse Regering en één Vlaams Parlement is;
. het geografische gebied dat overeenstemt met het grondgebied van het middeleeuwse Graafschap Vlaanderen: de huidige provincies Oost- en West-Vlaanderen, Frans-Vlaanderen, Romaans-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen.

Zie Geschiedenis van Vlaanderen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Geografie
. Grootstedelijk gebied: Vlaamse Ruit
. Grote steden: Antwerpen, Gent, Brugge, Leuven, Kortrijk, Mechelen, Hasselt, Oostende, Aalst, Sint-Niklaas, Genk
. Kustlijn: 66 km
. Hoogste punt: Remersdaal, 287,5 m
. Klimaat en landschap : Er zijn twee klimaattypes: een echt zeeklimaat aan de kust en een stukje landinwaarts en in Midden-Vlaanderen en de Kempen een gewijzigd zeeklimaat.
. Landschap : Het landschap van Vlaanderen wordt algemeen omschreven als het deel van België dat laag België genoemd wordt, met aan de kust een zandstrand en een duinenstrook gevolgd door vruchtbare polders. Naar het oosten toe komt men in de Kempen met heide en dennenbossen, en vervolgens in het vruchtbare Haspengouw.
. Belangrijkste rivieren: de Schelde en de Maas, die via Nederland in de Noordzee uitmonden, en de IJzer.

Vlaamse provincies
1 Antwerpen
2 Limburg
3 Oost-Vlaanderen
4 Vlaams-Brabant
5 West-Vlaanderen
Naast deze vijf provincies kent Vlaanderen ook een specifiek intermediair bestuur voor de Vlamingen in Brussel en hun instellingen, de Vlaamse gemeenschapscommissie ('VGC').

Politiek
Vlaanderen is sinds de staatshervorming een deelstaat van België, met een eigen regering, een eigen parlement, een eigen begroting en eigen inkomsten en wordt bestuurskundig doorgaans aangeduid als de Vlaamse Gemeenschap. Deze is zowel bevoegd voor gemeenschapsmateries als voor gewestmateries en wordt bestuurd door één parlement en één regering in tegenstelling tot Wallonië, waar deze bevoegdheden in aparte raden ondergebracht zijn, namelijk de Waalse Gewestraad en de raad van de Franse Gemeenschap.

De bevoegdheden van de Belgische federale overheid en deze van de Vlaamse (en andere) deelregeringen worden vastgelegd door democratisch overleg tussen de verschillende gemeenschappen en evolueren nog steeds. In Vlaanderen wordt echter aangedrongen op constitutieve autonomie. Vlaanderen wil zijn eigen fiscale, bestuurlijke, lokale en intermediaire zaken zelf regelen. De bevoegdheden die Vlaanderen nu heeft zijn vastgelegd in de Belgische Grondwet en de Bijzondere Wet op de Hervorming van de Instellingen.

Vlaanderen verwierf haar huidige autonomie pas na een lange ontvoogdingsstrijd:
. In het België van 1830 genoten de Vlamingen beperkte politieke rechten en werd hun taal, het Nederlands, gediscrimineerd en verboden in het openbare leven ten voordele van het Frans.
. In de tweede helft van de 19de eeuw ontstond een Vlaamse Beweging. Die verwierf pas enige politieke invloed na 1900, mede door de invoering van het algemeen, universeel stemrecht. De rol van het Nederlands in Vlaanderen werd langzamerhand wettelijk erkend in de rechtspraak, het onderwijs, de administratie en de politiek.
. Het duurde nog tot het laatste kwart van de 20ste eeuw voor de Vlamingen gelijke rechten verwierven. Het feit dat Vlaanderen vanaf de jaren 1960 uitgroeide tot één van de sterkste economische regio's in de wereld, en Wallonië met een verouderde "smokestack" industrie in een economische crisis verkeert, heeft hoogstwaarschijnlijk een belangrijke rol hierbij gespeeld.

Vlamingen Het Vlaams: het Nederlands dat in de Nederlandstalige gewesten van België gesproken wordt.
Vlaams (bijvoeglijk naamwoord): van, betr. hebbend op Vlaanderen of de Vlamingen.

Vlamingen zijn inwoners van Vlaanderen, oftewel de leden van de Vlaamse Gemeenschap, of ook alle inwoners van het Vlaams Gewest en die inwoners van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest die zich als Vlaming beschouwen. Vlamingen zijn dus inwoners van België. Vlamingen spreken Nederlands en hebben in principe de Belgische nationaliteit. Een relatief hoog percentage Vlamingen spreekt daarnaast één of meer andere talen (vooral Engels en Frans).

Volk
Vlamingen en Nederlanders deelden tot aan de Spaanse tijd dezelfde geschiedenis en zijn oorspronkelijk etnisch van Keltisch-Germaanse afkomst (de Belgae) met een grote Frankische inbreng en een kleinere Friese en Saksische inbreng. Er is ook een kleinere Britse inbreng wegens de handel tussen Britse Kelten en Belgische Kelten in Romeinse tijden. Ook Scandinavische inbreng is mogelijk wegens de Noorse immigratie naar het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden tijdens de 17de en 18de eeuw en de rooftochten van de Vikingen rond de 9de eeuw aan de kusten van de Noordzee. In zuidelijke richting wordt het Romaans-Keltische element sterker. Het eufemisme Nieuwe Vlamingen wordt wel gebruikt om migranten en hun nakomelingen die nog in mindere of meerdere mate vasthouden aan hun oorspronkelijke cultuur mee aan te duiden. Ze maken ongeveer 10% uit van de Vlaamse bevolking. Vele nieuwe Vlamingen zijn genaturaliseerd.

Emancipatiestrijd
Het aantal Vlamingen dat een openlijke voorkeur koestert voor de Franse taal en cultuur en tegelijk neerkijkt op de Vlaamse is de laatste halve eeuw drastisch verminderd. Ze worden door hun tegenstanders franskiljons genoemd, die dan op hun beurt voor flaminganten worden versleten.
Vlamingen hebben een lange strijd moeten voeren voor het behoud van hun taal en onafhankelijkheid. Veel middeleeuwse edellieden, ook de graven van Vlaanderen, spraken enkel Frans en de 15de eeuwse hertog Karel de Stoute verplichtte in de Bourgondische Nederlanden het gebruik van het Frans als bestuurstaal. Van dan af werd de voertaal in de leidende -adellijke- kringen steeds meer het Frans, een trend die nog versterkt werd door de industrialisatie en de opkomst van de burgerij.

Geschiedenis
De definitie van Vlaming is ook niet steeds dezelfde geweest. Tijdens de Guldensporenslag in 1302 werden enkel de inwoners van het graafschap Vlaanderen Vlamingen genoemd. In het hertogdom Brabant was men toen alleen Brabander. De Goede Steden in het Nederlandstalige deel van het Prinsbisdom Luik, ongeveer de huidige Belgische provincie Limburg, werden toen Dietse steden genoemd.

In de zestiende eeuw en later gingen ook de inwoners van de Zuidelijke Nederlanden zich steeds vaker Nederlander voelen, terwijl tegelijk de invloed van het Frans als taal van de culturele en politieke elite toenam. Deze gebieden waren toen het Slagveld van Europa en werden achtereenvolgens de Spaanse en Oostenrijkse Nederlanden genoemd, waar ook de Verenigde Provinciën maar vooral Frankrijk zich konden doen gelden.

Onder de Franse bezetting tijdens de Franse Revolutie, de periode 1795-1814, spraken ambtenaren en politici Frans. De periode van hereniging van België met Nederland (1815-1830) kon dit niet helemaal ongedaan maken, onder meer omdat koning Willem I zich in het Zuiden had gecompromitteerd met zijn taalpolitiek ten voordele van het Nederlands.

Na het ontstaan van België werd een Vlaming gekenschetst als een dialectspreker uit de provincies Oost- of West-Vlaanderen, Brabant, Antwerpen of Limburg, waar relatief weinig industrie en verhoudingsgewijs veel armoede was. Omdat de taalgrens -de grens tussen het Frans- en Nederlandstalige gebied- pas in 1963 wettelijk werd vastgelegd, en omdat de Franse taal daarvòòr in heel het land een erg dominante rol speelde, is het begrip Vlaming lang een beladen term geweest, die vaak ook nog een sociale diskwalificatie inhield.

Bij de onafhankelijkheid van België in 1830 stelde het Belgisch Parlement de wetgeving enkel in het Frans op. Geleidelijk ontstond de Vlaamse Beweging, die een gelijkwaardige positie voor het Nederlands in het openbaar leven opeiste. Pas in 1898 kwam de eerste wetgeving die het gebruik van het Nederlands als officiële taal regelde. In 1930 doceerde men aan de universiteit van Gent, als eerste universiteit in Vlaanderen, in het Nederlands. De Belgische grondwet werd in 1967 voor het eerst in het Nederlands vertaald. Onder druk van het protest van Vlaamse studenten en van de Vlaamse publieke opinie werd de tweetalige katholieke universiteit van Leuven in 1968 gesplitst. De Franstalige universiteit verhuisde naar Louvain-la-Neuve.

Sinds de jaren 60 van de vorige eeuw keerden de kansen voor het Nederlands in België. Als je vroeger als Vlaming hoger op de maatschappelijke ladder wou, moest je Frans spreken. Dat is nu niet meer zo. De leidende rol van Franstalige hogere kringen is grotendeels verdwenen door de teloorgang van hun machtsbasis: de zware industrie, vooral gesitueerd in het Franstalige gedeelte van België. Daartegenover stond de snelle groei van de economische welvaart in Vlaanderen door de gunstige ligging aan de Noordzee in het centrum van West-Europa. Taalproblemen bestaan vooral nog in de Vlaamse gemeenten in de Rand rond Brussel, waar er wettelijk geregelde taalfaciliteiten voor Franstaligen zijn. Vlaamse politici willen deze faciliteiten geleidelijk afbouwen, hun Franstalige tegenspelers willen precies het tegenovergestelde.

De ingewikkelde Belgische federale staatsstructuur kent naast de 3 gewesten (het Vlaams Gewest, het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest) ook nog 3 gemeenschappen: de Vlaamse Gemeenschap naast de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap. De Vlaamse Gemeenschap is ook in het tweetalige Brussels Hoofdstedelijk Gewest politiek aanwezig in de gewestregering en in de 19 Brusselse gemeentebesturen om daar namens de Brusselse Vlamingen de persoonsgebonden materies te behartigen.

Trivia
Het Spaanse woord voor Vlaming is Flamenco. De overeenkomst met de naam van de dans de flamenco is frappant te noemen. Dit wordt door sommige historici aangegrepen om de oorsprong van de dans zelf in Vlaanderen te plaatsen. Een andere verklaring wordt gevonden in de Spaanse heerschappij over Vlaanderen. Door de rebellie hiertegen zou flamencos een algemeen woord zijn geworden voor "mensen die geen respect hebben voor het centrale gezag"; dit zou dan later gebruikt zijn om de zigeuners aan te duiden: in de 18de eeuwse literatuur worden ze namelijk flamencos genoemd. Pas later werd de term gebruikt om de dans de flamenco te identificeren.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Vlaanderen.


(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Pageviews vandaag: 481.