kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Dit artikel is 18-02-2009 voor het laatst bewerkt.

Smaragd

Smaragd (Latijn: smaragdus, afgeleid van het Perzische zamarat) is een variëteit van beryl en geldt als de edelste steen uit de berylgroep. De naam smaragd met als chemische formule Be3Al2(SiO3)6, komt uit het Grieks smaragdos en betekent 'groene steen'. In de oudheid werd deze naam niet alleen gebruikt voor smaragd, maar waarschijnlijk voor alle toen bekende groene stenen. De kleurgevende stof is chroom, soms vanadium.

Geschiedenis
De smaragd is altijd beschouwd als de 'koning van de edelstenen'. Duizenden jaren voor Christus was het al bekend en werd al gewonnen en toegepast in sieraden, amuletten en kunstvoorwerpen. Men heeft smaragden gevonden in de grafkamers van Egyptische farao's, in Pompeji en in Herculaneum. Ook in de bijbel worden smaragden genoemd. Bijzondere smaragden maken deel uit van schatten en museumcollecties. Talrijke smaragden liggen in scheepswrakken op de bodem van de zeeën tussen Amerika en Europa. De bijzondere en opvallende kleur van deze edelsteen werd synoniem met de officieel erkende kleur smaragdgroen.

De smaragd is een van de "negen edelstenen" in de Thaise Orde van de Negen Edelstenen.

Ontstaan
Smaragd ontstaat door een combinatie van opdringende magma en metamorfe omzetting van gesteenten. Afzettingen komen daarom voor in pegmatietgangen of in de omgeving daarvan. De winning van kristallen vindt bijna uitsluitend plaats uit het moedergesteente, waar de smaragd gegroeid is in kleine gangen of op de wanden van holten. Alluviale afzettingen kunnen nauwelijks ontstaan, omdat het soortelijk gewicht van smaragd vergelijkbaar is met dat van kwarts.

Voorkomen
De oudste en klassieke vindplaats van smaragden (die was ooit de enige vindplaats) ligt in Jabel-Zaradh en Jabel-Sikat in Boven-Egypte de Cleopatra VII-mijnen). Hier hebben volgens archeologen Egyptenaren, Grieken, Romeinen, Arabieren en Osmaanse Turken gewerkt. Deze mijnen geraakten in de Middeleeuwen in de vergetelheid, maar werden in de 19e eeuw opnieuw ontdekt. De fraaiste smaragden uit deze groeven bevinden zich naar men zegt in de schat van de Turkse sultans in het Topkapi-paleis in Istanbul of in de Iraanse schat. Tot de smaragden uit deze mijn behoort waarschijnlijk ook de lensvormig geslepen steen waarmee keizer Nero (opgeschreven door Plinius) naar de gevechten van de gladiatoren heeft gekeken. De belangrijkste vindplaatsen liggen tegenwoordig in Colombia, Brazilië, in de VS en in Europa in Rusland aan de Tokovajarivier (zijstroompje van de Bolsjoj Reft) ten noordoosten van Jekaterinenburg. Van historische betekenis zijn ook de smaragdafzettingen in het Habach-dal in Oostenrijk, die al ten tijde van de Romeinen bekend waren.

Van de overige belangrijke plaatsen van smaragden hoeven enkele vindplaatsen in Afrika genoemd te worden, zoals in Zambia, Zimbabwe, Zuid-Afrika. Ook in Nigeria, Ghana,Tanzania en Namibië. In Azië worden ze gevonden in India, Pakistan en Afghanistan.

Bewerking
Bij zeer fraaie stenen wordt het zogenaamde smaragdslijpsel toegepast. Dit is een speciaal trappenslijpsel. Heldere, zuivere stenen worden echter ook in het briljantslijpsel geslepen, minder fraaie stenen worden getrommeld, of als cabochon (bol geslepen).

Smaragden zijn zeer bros en gevoelig voor stoten, druk en hitte. Bij temperaturen boven de 700 graden celsius verliezen ze hun kleur. Smaragden zijn niet gevoelig voor de gewone zuren in de huishouding.

Ze worden gewoonlijk verwerkt als solitaire siersteen of samen met diamanten en worden meestal in een gouden vatting gezet. In verhouding tot andere edelstenen is de smaragd zacht en troebel door insluitsels. Deze gelden niet als fouten, zolang er niet te veel zijn, maar worden beschouwd als bewijs van echtheid ten opzichte van synthetische stenen en andere imitaties. De vakman noemt ze Jardin (Frans voor 'tuin').

De smaragd heeft een lage lichtbreking waardoor de glans matig is. Na de oudheid werden smaragden niet meer gebruikt tot aan de verovering van Zuid-Amerika door de Spanjaarden en grote hoeveelheden naar Europa werden vervoerd om in sieraden en kerkelijke siervoorwerpen te worden verwerkt.

Vergelijkbare mineralen
Verdeliett, apatiet, demantoiet, uvaroviet, diopsied, dioptaas, grossulaar, hiddeniet, olivijn (ook wel peridoot genoemd).

Imitaties
Imitatie smaragd (chatham-smaragd, linde-smaragd, gilson-smaragd), groene spinel, glazen doubletten die met gekleurde lijm geplakt zijn. Vaak ook worden de bovenste deel van de steen van granaat gemaakt in combinatie met een groene glazen onderzijde. De insluitsels van de granaat geven een verwarrend beeld in combinatie met soms luchtbelletjes van de lijm. Als de steen op zijn kop op een wit vel papier gelegd wordt, wordt de rode gloed rondom de steen zichtbaar. Ondergedompeld in water zijn de verschillende delen van de steen goed te zien met een microscoop.

Synthetische smaragd is een echte smaragd echter gemaakt door de mens met alle fysische en chemische eigenschappen als de natuurlijke smaragd. Minimale verschillen zijn er wel, zoals de Spijky insluitsels afkomstig van de platina kroes waar in het geheel gegroeid is. Chozsalsky pulling is een bekende techniek waarbij een natuurlijke kristal zeer langzaam uit een flux van gesmolten smaragdbestanddelen getrokken wordt en hiermee aangroei van een synthetisch kristal ontstaat. Alleen voor de edelsteenexpert is deze soort stenen te herkennen. Evenwel is deze techniek behoorlijk kostbaar en is de mate waarin deze stenen voorkomen niet extreem groot, ze komen dan ook weinig voor in sieraden.

Determinatie
Optisch, soortelijk gewicht, smaragdloep, Chelsea-filter.

Cultuur
De naam wordt vaak figuurlijk gebruikt in landenbenamingen. Zo wordt Ierland in Engelse taalgebieden ook wel the Emerald Isle (het Eiland van Smaragd) genoemd, omdat het zo groen is. Eduard Douwes Dekker noemde Nederlands-Indië ook wel de gordel van Smaragd.

In de astrologie wordt de smaragd geassocieerd met de maand mei en het sterrenbeeld Stier.

In sommige culturen is de smaragd het traditionele geschenk voor de 55e huwelijksverjaardag.

In de Openbaring aan Johannes, hoofdstuk vier, vers drie, wordt beschreven dat een volledig ronde regenboog Gods troon omgordt, geheel gemaakt van smaragd. Dit is al dan niet symbolisch bedoeld; hoewel een regenboog zeven kleuren heeft, bevat deze boog slechts één kleur, de heldergroene spiegeling van smaragd. In de Joods-Christelijke traditie wordt dit gezien als de kleur van hoop. Het feit dat de boog Gods troon omringt, bevestigt Zijn eeuwige trouw, zoals Hij ooit Noach al zwoer.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Smaragd.

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Pageviews vandaag: 737.