kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Emanuel de Witte



Interieur van een protestantse gotische kerk met motieven van de Oude en de Nieuwe Kerk te Amsterdam
1669, Olieverf op paneel, 44,5 x 33,5 cm

Het schilderen van kerkinterieurs was omstreeks 1650 een apart specialisme. Emanuel de Witte was de enige in Amsterdam die dit genre
Genre op hoog niveau uitoefende. De Witte schilderde de interieurs van de Oude en de Nieuwe Kerk en ook van de Portugese synagoge in Amsterdam. Soms stelde hij fantasie-interieurs samen, zoals dit. De Witte bracht in zijn kerkinterieurs sterkere lichtcontrasten aan dan zijn collega Pieter Saenredam. Hij koos ook andere gezichtspunten dan Saenredam. Dit schilderij biedt een doorkijkje schuin door de kerk. De grote zuilen op de voorgrond voeren het oog de diepte in. Op de achtergrond wordt een graf gedolven. Het licht valt nét op de grafdelver. Een paar mensen staan op de voorgrond in het licht. (Amsterdam, 1692) was een hollands schilder van tientallen kerkinterieurs en enkele genrestukken.

Biografie
Emanuel de Witte was de zoon van een schoolmeester, verder is er weinig over zijn jeugd bekend. Hij trad in 1636 toe tot het Sint Lucasgilde in Alkmaar en schilderde mythologische of religieuze voorstellingen en portretten. Vervolgens werkte hij twee jaar in Rotterdam. Van 1640 tot 1651 werkte De Witte in Delft en maakte voornamelijk speelschulden; er zijn nauwelijks schilderijen uit die tijd bekend. Waarschijnlijk was hij in de leer bij Evert van Aelst in Delft. De Witte trouwde met Geertje Ariaens van de Velde en kreeg twee kinderen, beide gedoopt in de Oude kerk in Delft. Na zijn vertrek uit die stad specialiseerde hij zich in het schilderen van kerkinterieurs. In tegenstelling met de andere kerkschilders, die een zeer nauwkeurige weergave van het interieur reproduceerden, wist De Witte door een gezocht, maar toch schilderachtig effect een geheel nieuw aspect aan dit onderwerp te geven: in een zonnige belichting plaatst hij honden en figuren.

Amsterdam
In 1651 vestigde De Witte zich in Amsterdam op de N.Z. Voorburgwal, toen de blommarkt. In 1655 stierf zijn vrouw. De Witte hertrouwde in dat zelfde jaar met de 23-jarige Lysbeth van der Plas, Lodewijksdr. Lysbeth was een vrouw met een slechte invloed op zijn dochter Jacomijntje. De beide vrouwen werden aangeklaagd wegens herhaaldelijke diefstal bij de buren, een kapitein, over de schutting, via het dak of door een gat in de muur. De zwangere Lysbeth werd in 1658 te kaak gesteld en vervolgens voor zes jaar uit de stad verbannen, Jacomijntje werd voor een jaar opgesloten in het Spinhuis.[2] Het jaar daarop werd het kind in een schuilkerk gedoopt. Zijn vrouw die in een hutje buiten de St. Antoniepoort leefde, stierf in 1663. Emanuel de Witte kreeg onderdak in de Kloveniersdoelen, dankzij zijn contacten en invloedrijke afnemers.

Emanuel de Witte, die in voordurende geldnood verkeerde, verkocht zijn meubels en ging in 1660 een verbintenis aan met het echtpaar Joris de Wijse, een notaris, en Adriana van Heusden. Zij zouden de geniale schilder kost en inwoning verschaffen en jaarlijks achthonderd gulden uitbetalen, maar daarvoor al het werk van De Witte in handen krijgen. Toen hij in 1663 verhuisde nam hij echter vier schilderijen mee. In 1664 had hij een dergelijke schikking getroffen met Laurens Douey. In 1669 spande Adriana, middels haar nieuwe echtgenoot een proces tegen hem aan om de vier schilderijen terug te krijgen.

Emanuel de Witte heeft de Oude kerk vanuit bijna alle hoeken geschilderd, en de kerkmeesters moeten hem goed hebben gekend. De Witte gaf nooit het front van het orgel een plaats in zijn schilderijen: in het schilderen van de orgelpijpen had hij echt geen zin. De Witte maakte schetsen en schilderde thuis. In de kerk was het veel te druk en had hij waarschijnlijk te veel bekijk. De Witte kon raar uit de hoek komen, waardoor ook potentiële klanten of vakbroeders, zoals Gerard de Lairesse werden afgeschrikt. Nadat hij ruzie kreeg met de schoonzoon van Michiel de Ruyter sneed hij het bestelde schilderij met een mes in stukken.

In 1678 schilderde de Witte een genrestuk, dat verdacht veel lijkt op een schilderij van Gabriel Metsu, waarop een gezelschap, de familie Hinlopen staan afgebeeld. Het schilderij bevindt zich tegenwoordig in de Alte Pinakothek.

Arnold Houbraken schrijft dat Emanuel de Witte zelfmoord pleegde, nadat de huisbaas de huur opeiste. De Witte was van plan zich aan de leuning van de Korsjespoortbrug op te hangen, maar het touw brak en de oude man viel in het water. Omdat die avond een strenge vorst inviel, werd zijn lijk eerst elf weken later - nadat de dooi was ingetreden - gevonden bij de Haarlemmersluis.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Emanuel_de_Witte

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Pageviews vandaag: 47.