kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 16-04-2009 voor het laatst bewerkt.

symbool

1 waarneembaar teken of voorwerp dat iets abstracts uitbeeldt.
2 teken dat een (wiskundig, natuurkundig enz.) begrip voorstelt

Een symbool (ook: zinnebeeld) is een nationaal of internationaal genormeerde notatie om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden. Voorbeeld: C (koolstof). De spellingregels voor symbolen gelden ook voor valutatekens, zoals £ (pond sterling) en € (euro).

Een symbool is een teken, waarbij geen natuurlijke relatie bestaat tussen de representatie van het teken en de betekenis die ermee wordt uitgedrukt.

Een symbool is een betekenisdrager; het heeft enerzijds een vorm of representatie, en anderzijds een betekenis. De betekenis van een symbool is conventioneel; zij berust meestal op afspraken die de gebruikers van het symbool of - (zoals bijvoorbeeld in de taal) - de gebruikers van het systeem waar het symbool deel van uitmaakt ooit hebben gemaakt. De semiotiek onderscheidt naast het symbool twee andere soorten tekens: de index en het icoon.

In ons dagelijks leven komen symbolen op allerlei plaatsen terug. Ze bepalen ons straatbeeld met vlaggen, handelsmerken, logo’s en reclameborden. In het verkeer komen we talloze afbeeldingen tegen die ons vertellen wat we wel of niet mogen doen of die ons waarschuwen voor gevaarlijke situaties.

Symbolen worden gebruikt in vrijwel alle wetenschappen zoals de wiskunde, de logica en de natuur- en scheikunde, om te streven naar eenvoud en zoveel mogelijk ondubbelzinnigheid in de uitspraken; er worden, dikwijls na verhitte debatten, nauwkeurige afspraken gemaakt over hun betekenis, zodat later zo precies mogelijk gepraat kan worden over de begrippen die in de betreffende wetenschap worden bestudeerd.

De cultuur wordt ook wel gezien als een groot symbolenspel waar religie, kunst, wetenschappelijke en filosofische kennis alsmede economische verschijnselen deel van uitmaken. Maar wellicht vinden we een van de meest complexe en tegelijkertijd meest gebruikte vorm van symbolen terug in de gesproken en geschreven taal.

Het woord ‘symbool’ heeft zijn oorsprong in het Griekse zelfstandige naamwoord ‘symbolon’ of ‘sumbolon’, dat teken, kenteken of herkenningsteken betekent, en het werkwoord ‘symbaloo’, dat ontmoeten, bijeenbrengen of vergelijken betekent.

Huistekens en merktekens
In een tijd, waarin het grootste deel van een bevolking niet kon lezen of schrijven, was het van belang om bijvoorbeeld eigendom duidelijk te maken: het brandmerken van vee, het merken van grenspalen, het merken van huisraad etcetera. Men deed dit met eenvoudige, goed herkenbare tekens, meestal huismerken genoemd.
Deze huismerken werden soms generaties lang door een familie gevoerd en werden ook geaccepteerd als handtekening van een ongeletterde persoon. In oude notariële akten zijn vaak huismerken als ondertekening te vinden en ook oude graffiti toont soms interessante huismerken.

Heraldische wapens zijn een gecultiveerde vorm van huismerken. De heraldiek, die deze (familie)wapens beschrijft, heeft een heel eigen set van symbolen.

Getallensymboliek
In overleveringen, culturele tradities of in godsdiensten kunnen getallen een symbolische betekenis hebben. Deze kan per cultuur of godsdienst sterk verschillen. In de westerse (christelijke) traditie wordt het getal 13 vaak in verband gebracht met ongeluk.

In de joodse Kabbala en de daarin voorkomende getalsleer of Gematria hebben alle cijfers, getallen en hun onderlinge bewerking een eigen symbolische betekenis.

Symbolen en reclame
In de reclame wordt vaak een appèl gedaan op bewuste of onbewuste kennis en begrip van symbolen om het koopgedrag van de consument te beïnvloeden.

Vaak spelen kleuren daarbij een belangrijke rol. In het geval er van de naam een symbool is gemaakt, spreekt men van een beeldmerk.

Andere voorbeelden
. Letter of lettercombinatie als voorstelling van een chemisch element zoals in het Periodiek systeem; ook wetenschappelijke notaties, zoals wiskundige symbolen.
. Vlaggen van landen zoals te zien is bij het artikel Vlaggen van de wereld
. Wapens van landen, zie het artikel Heraldische wapens van de wereld
. Symbolen voor bedrijven (logo), beroepen, verenigingen, clubs en genootschappen
. Letters, woorden, zinnen en leestekens

Sommige symbolen uit de verre oudheid zijn geëvolueerd tot schrifttekens.
. Geogliefen, symbolen in of op de aarde.

Informatica en telecommunicatie
In de informatica is een symbool een discrete waarde waaraan een "sematische inhoud", een specifieke betekenis is toegekend, bijvoorbeeld een identifier, integer, maar een complexe structuur zoals een Document Object Model is een symbool dat bestaat uit symbolen.

In de telecommunicatie vertegenwoordigt het begrip symbool een discrete signaalwaarde (die bij signaaltransport gedurende een bepaalde tijd hetzelfde blijft).

Religieuze symbolen
Godsdiensten over de hele wereld bedienen zich van symbolen, die kunnen staan voor het complete concept van die religie, maar ook voor begrippen die een rol spelen binnen die religie. Zo kunnen tekens een symbolische functie hebben.
Een teken heeft altijd maar een betekenis, een symbool meerdere betekenissen. Een symbool geeft te denken over de hoofdzaken van het leven.
Ook menselijke, dierlijke, halfmenselijke of bovenmenselijke figuren hebben binnen godsdiensten soms een heel specifieke betekenis.

Voorbeelden van symbolen spelen een belangrijke rol in religie en spiritualiteit:
. Ohm (Hindoeïsme)
. Bodhiboom (Boeddhisme)
. Christelijke vlag
. Davidster (Jodendom)
. Dharma wiel (Boeddhisme)
. Ichtus (Christendom)
. Kruis (Christendom)
. Ouroboros (Esoterie)
. Pentagram (Esoterie)
. Pratik (Ananda Marga)
. Swastika (o.a. Hindoeïsme, Jaïnisme en Boeddhisme)
. Yin Yang (Taoïsme)


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Symbool
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 34.