kunstbus
Dit artikel is 14-12-2021 voor het laatst bewerkt.
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

geest

1. het denkend, voelend en willend deel van de mens. 2. levensbeginsel in de mens, ziel: de geest geven sterven, overlijden; de geest krijgen (a) bezield worden; (b) inspiratie krijgen. 3. geheel van ideeën, gevoelens van bep. personen, volken, tijden enz.: in iemands geest handelen volgens zijn bedoeling. 4. scherpzinnigheid, esprit; 5. schim, spook. 6. Vanaf de vroege middeleeuwen werd het woord -geest gebruikt voor hogere zandruggen in een natter gebied. Verscheidene plaatsnamen zijn afleidingen van dit woord 'geest', zoals Geesteren, Gestel, Kasteel Endegeest, Luttelgeest (Noordoostpolder), Oegstgeest en Uitgeest.

Het woord geest in de toponymie is afkomstig van een Germaanse woord gaistō- 'hoog en droog land' en het bijvoeglijk naamwoord gaista- 'droog, onvruchtbaar' (zoals in de uitdrukking guste koe). Dit is weer afgeleid van Indogermaans *ĝhē , ĝhēi 'gapen, open staan', waardoor we kunnen uitgaan van een grondbetekenis 'door droogte scheuren krijgen'.

Plaatsnamen met -geest komen sinds de 9e eeuw voor in Holland en Westfalen, vanaf de 12e eeuw ook elders in Noord-Duitsland, in Oost-Nederland en in de Zuidelijke Nederlanden. Een opvallende parallel is het Franse woord gast (uit het Latijn vastus) met de streeknaam Gâtinais, beide in de betekenis van 'woeste gronden'. Hieruit ontstond de Vlaamse term wastine.

In de Hollandse duinstreek is de naam vanaf de 12e of 13e eeuw overgegaan op hoger liggende akkercomplexen of geestgronden.

In Friesland, Groningen en Oost-Friesland komt de Oud-Friese vorm -gast, -garst of -gaast voor, zoals in Grootegast en Gaast. Hiermee werden tevens - net als in Holland - de hoger liggend dorpsakkers aangeduid.

Een Vlaamse vorm is Heist.

Aan de rand van de Antwerpse polders en stroomopwaarts langs de Schelde en de Leie komt dit toponiem eveneens voor: De Geesten en Geestenspoor in Ekeren, Molengeest in Berendrecht, Oorderse Geest in Oorderen en elders.

Klik hier voor informatie over auteurs, literatuur en websites waar veelvuldig uit geciteerd of geparafraseerd is.


Er is nog niet op dit artikel gereageerd.

Pageviews vandaag: 49.